Blog FOSS by Lê Trung Nghĩa

https://letrungnghia.mangvn.org

Bài học từ sự tăng trưởng hữu cơ của Redalyc như một mô hình truy cập mở kim cương

Bài học từ sự tăng trưởng hữu cơ của Redalyc như một mô hình truy cập mở kim cương

Lessons from Redalyc’s Organic Rise as a Model of Diamond Open Access

Tuesday, May 21, 2024 News

Theo: https://sparcopen.org/news/2024/lessons-from-redalycs-organic-rise-as-a-model-of-diamond-open-access/

Bài được đưa lên Internet ngày: 21/05/2024

Phiên bản đầu tiên của Redalyc đã được Eduardo Aguado López vẽ trên một chiếc khăn ăn vào năm 2002. Với tư cách là một giáo sư xã hội học khi đó, ông đã nói về cách để tạo ra một website để tải lên một tạp chí với Arianna Becerril-García, một sinh viên kỹ thuật máy tính.


Eduardo Aguado López

“Nó không thực sự được lên kế hoạch giống như một công ty khởi nghiệp với sự đầu tư và các bên liên quan,” Becerril-García, giám đốc điều hành của tổ chức phi lợi nhuận bây giờ đang hỗ trợ cho một mạng các tạp chí học thuật từ khắp nơi trên thế giới. “Chúng tôi đã không có công thức hay thuật toán nào để làm điều đó. Chúng tôi chỉ xây dựng lộ trình, luôn cố gắng đổi mới, và lắng nghe các biên tập viên tạp chí”.

Việc đáp ứng các nhu cầu của các tạp chí và làm việc cộng tác với công nghệ đang tiến hóa từng là chìa khóa cho thành công của dự án Mạng lưới các tạp chí khoa học từ Mỹ Latinh và Caribe, Tây Ban Nha và Bồ Đào Nha - Redalyc (Red de Revistas Científicas de América Latina y El Caribe, España y Portugal), như nó được gọi tên lúc ban đầu. Được giới hàn lâm sở hữu và có trụ sở ở Đại học Tự chủ công của Bang Mexico, Redalyc là mạng thông tin khoa học phục vụ như một danh mục các tạp chí truy cập mở. Nó gồm 1.572 tạp chí và gần 800.000 bài báo toàn văn từ 755 cơ sở ở 31 quốc gia.

Hạ tầng phi thương mại này ôm lấy khoa học như là tài sản chung (public good) là miễn phí - và được chia sẻ miễn phí. Thay vì dựa vào các Khoản phí Xử lý Bài báo - APC (Article Processing Charges), các tạp chí truy cập mở của Redalyc được xuất bản theo mô hình Truy cập Mở Kim cương (Diamond Open Access model), được hỗ trợ với mục đích nhằm vào việc thúc đẩy công bằng trong truyền thông học thuật. Tổ chức này cam kết duy trì sự kiểm soát xuất bản trong cộng đồng hàn lâm nhằm đảm bảo cho một hệ sinh thái khoa học bền vững bao gồm các tiếng nói của tất cả những ai muốn tham gia.

Redalyc là người tiên phòng của phong trào truy cập mở kim cương và được tôn trọng rộng rãi vì những gì nó đã làm được, Reggie Raju, giám đốc các dịch vụ nghiên cứu và học tập ở Đại học Cape Town ở Nam Phi, nói. Nó đã xoay sở để vượt qua được các thách thức về tài chính và khu vực.

“Redalyc đã thiết lập chuẩn mực cho chúng tôi ở Bán cầu Nam. Nó đã vạch ra con đường khá là độc đáo”, Raju nói. “Nó đã chỉ ra rằng khi người ta không có các lựa chọn nào khác, thì sau đó bạn trở nên sáng tạo và đổi mới”.

Các nhà nghiên cứu ở Bán cầu Nam từ lâu đã bị đẩy ra bên lề vì những định kiến như vị trí địa lý, ngôn ngữ, và nhận thức và sự uyên thâm kém hơn, Raju nói. Ông nói thêm rằng việc Redalyc có sự tham gia nhiều hơn của các cộng đồng bản địa khiến nó trở thành một mô hình để thúc đẩy công bằng xã hội.

Redalyc được hướng dẫn bởi mười nguyên tắc và giá trị được liệt kê trên trang web của mình. Đứng đầu danh sách: 1) Tri thức khoa học được tạo ra bằng công quỹ là tài sản chung và việc tiếp cận nó là quyền phổ quát; 2) Mô hình xuất bản mở, thuộc sở hữu của giới học thuật, phi lợi nhuận, bền vững, có trách nhiệm về số liệu, không có cấp dưới và không có các khoản phí xử lý bài báo (APC) cần được tăng cường; và 3) Truy cập Mở không có tương lai hoặc ý nghĩa nếu không có sự tiến hóa trong các hệ thống đánh giá nghiên cứu có giá trị. Tổ chức này cũng ủng hộ sự đa dạng của các tạp chí khoa học, quyền của tác giả và cách tiếp cận hợp tác để xuất bản truy cập mở.

Để ghi nhận thành quả của nó, Redalyc đã nhận được vị trí thứ ba trong Hạng mục Cơ sở Học thuật tại Cuộc thi Đổi mới về Minh bạch năm 2023 ở Thành phố Mexico. Đại học Oscar Ribas đã công nhận nó vì việc tăng cường hợp tác Nam-Nam ở Angola vào năm 2021. Redalyc cũng được vinh danh với Giải thưởng Mỹ Latinh và Caribe về Khoa học xã hội CLACSO “50 năm”.


Arianna Becerril-García

Becerril-García gần đây đã nhận được Giải thưởng Nhà khoa học Sự nghiệm Sớm (Nam Mỹ và vùng Caribe) từ Hội đồng Khoa học Quốc tế. Cô đã điều phối các dự án đa phương khác nhau được UNESCO hỗ trợ trong sự đối tác với các tổ chức như Viện Thống kê Ấn Độ, và các cơ quan chính phủ như Bộ Giáo dục, Khoa học, Công nghệ và Đổi mới của Angola, nơi cô đã tham gia trong các khuyến nghị cho pháp luật quốc gia về Truy cập Mở.

Sau khi ý tưởng ban đầu được phác thảo, Redalyc được ra mắt vào năm 2003 với mục tiêu cải thiện tính trực quan của các ấn phẩm khoa học ở Mỹ Latinh. Nó bắt đầu như một cổng thông tin cho các tạp chí khoa học xã hội và nhân văn. Năm 2006, nó đã mở ra phạm vi rộng hơn cho các tạp chí ở nhiều lĩnh vực khác nhau. Nó cũng đánh giá chất lượng và tác động của các tạp chí, tác giả và quốc gia có trong thư viện điện tử của nó. Người tiêu dùng có thể dễ dàng tìm kiếm chỉ mục Redalyc theo tiêu đề, tác giả, quốc gia hoặc chủ đề. Tất cả tài liệu đều có quyền truy cập mở và có thể tải xuống miễn phí theo giấy phép Creative Commons.

[Xem Sự kết thúc của một dự án truy cập mở tập trung và sự khởi đầu của cơ sở hạ tầng bền vững dựa vào cộng đồng cho châu Mỹ Latinh: Redalyc.org sau mười lăm năm Hệ sinh thái truy cập mở ở châu Mỹ Latinh – Kho lưu trữ mở HAL]

Sự mở rộng lớn của Redalyc tới vào năm 2018, khi lãnh đạo của nó đã quyết định cam kết hoàn toàn với truy cập mở kim cương. Nó đã mở rộng công việc của mình vượt ra ngoài Mỹ Latin, Tây Ban Nha, và Bồ Đào Nha để lập chỉ mục các tạp chí từ mọi phần của thế giới mà đáp ứng các tiêu chí chất lượng của nó.

Becerril-García cho biết: “Đó là phản ứng trước phong trào truy cập mở đang phát triển trên khắp thế giới như thế nào, với sự xuất hiện của APC ở các nơi khác trên thế giới”. “Chúng tôi đã quyết định chỉ làm việc với các tạp chí không tính phí tác giả và độc giả - những tạp chí phi thương mại và học thuật. Chúng tôi tin rằng đây là những tạp chí dễ bị tổn thương nhất về mặt tính bền vững, nhưng chúng là tài sản công đóng góp mạnh mẽ cho hoạt động truyền thông khoa học. Đây chính xác là vai trò của việc Redalyc phù hợp với hệ sinh thái như thế nào.”

Redalyc được thành lập để cung cấp giá trị gia tăng cho các tạp chí—để chứng nhận chất lượng của các ấn phẩm phi thương mại, giúp chúng dễ được khám phá hơn. Nó cũng cung cấp các số liệu để cho thấy các tạp chí đã được sử dụng như thế nào, điều này rất quan trọng để được công nhận và phát triển bền vững.

Becerril-García cho biết: “Thành thật mà nói, lúc đầu, chúng tôi không tưởng tượng rằng Redalyc sẽ đảm nhận vai trò này và sự tăng trưởng thực sự không nằm trong kế hoạch”. “Chúng tôi đã bắt đầu chuyển đổi sang kỷ nguyên kỹ thuật số khi các tạp chí gặp những thách thức cơ bản trong việc tạo trang web và tải nội dung lên. “Chúng tôi cung cấp dịch vụ này để lưu trữ các bài viết.”

Trong nhiều năm, Redalyc đã đóng vai trò là trang web chính của nhiều tạp chí. Theo thời gian, tổ chức này cũng đã phát triển để đáp ứng nhu cầu của các tạp chí nhằm gắn kết hơn với người dùng, cung cấp các định dạng khác nhau và xã hội hóa nội dung. Redalyc có khả năng cung cấp những dịch vụ mà các tạp chí riêng lẻ trong các trường đại học không có.

Redalyc đã giúp chuyển nhiều tạp chí sang truy cập mở bằng cách số hóa nội dung, lập chỉ mục và cung cấp số liệu, Dominique Babini, cố vấn khoa học mở cho Hội đồng Khoa học Xã hội Mỹ Latinh (CLACSO), mạng lưới gồm 856 cơ sở nghiên cứu ở 55 quốc gia, cho biết.

“Redalyc xem xét truy cập mở từ góc độ xã hội, chính trị và khu vực. Babini, thành viên ban cố vấn Redalyc, cho biết: “Nó thực sự đã dự đoán trước được khoa học mở là gì”. “Trong 20 năm, Redalyc đã làm việc cùng với những tiếng nói khác ở Mỹ Latinh thúc đẩy truy cập mở do cộng đồng học thuật lãnh đạo. “Chúng tôi rất tự hào khi có một dự án như Redalyc trong khu vực của mình.”

Becerril-García cho biết tổ chức này hợp tác với các tổ chức và biên tập viên tạp chí. Redalyc cung cấp công nghệ và cơ sở hạ tầng, hoạt động như một nhóm với các trường đại học để sản xuất nội dung cho các ấn phẩm, sau đó được làm cho sẵn sàng thông qua truy cập mở tới công chúng. Redalyc được hỗ trợ bởi trường đại học công lập có trụ sở tại Toluca, Mexico và sự kết hợp của các khoản tài trợ. Nó có khoảng 60-70 nhân viên toàn thời gian, hầu hết là kỹ sư và các lập trình viên phần mềm. Redalyc thực sự được tích hợp với trường đại học và tuyển dụng nhiều sinh viên trong hoạt động của nó. Nhận thức được giá trị của việc quảng bá tới cộng đồng, họ có một xưởng phim chuyên nghiệp để sản xuất tài liệu và nội dung đào tạo để tiếp cận cộng đồng.

Becerril-García nói: “Chúng tôi cần làm việc trong cộng đồng và hợp tác để có cơ hội cạnh tranh với các nhà xuất bản thương mại”. “Họ có tất cả tiền trên thế giới. Rất khó để tồn tại khi là một tạp chí học thuật với nguồn lực hạn chế ở các nước đang phát triển.”

Babini cho biết thêm: “Redalyc rất mạch lạc. “Nó có một tầm nhìn rõ ràng và nó có sức mạnh để bảo vệ điều đó.”

Redalyc và các tạp chí phi thương mại khác đang hoạt động như một lực lượng thị trường để ngăn chặn sự độc quyền của các nhà xuất bản. “Các nhà xuất bản thương mại đi vào khu vực này và bẫy khách hàng bằng chi phí cao hơn, thuê bao và APC cao ngất ngưởng. Điều đó đang xảy ra ở những nơi khác trên thế giới,” Becerril-García nói, “nhưng không phải ở Mỹ Latinh vì chúng tôi có hệ sinh thái đa dạng hơn và khu vực phi thương mại mạnh mẽ từ các trường đại học”.

Tuy nhiên, các nhà xuất bản đang tích cực làm việc để mua lại một số tạp chí của khu vực đã được cộng đồng điều hành trong nhiều thập kỷ và một số đã cắn câu - tin rằng liên kết thương mại sẽ làm cho tạp chí có uy tín hơn, nhưng thực tế là nó vẫn là một ấn phẩm y hệt. Điều này làm cho Redalyc trở nên có giá trị nhất, vì nó chứng tỏ rằng các thực thể công có thể tạo ra các tạp chí chất lượng một cách hiệu quả, đưa ra các số liệu thay thế và đóng góp cho hệ thống truyền thông học thuật lành mạnh - và rằng các trường đại học công có thể trở thành nhà xuất bản truy cập mở thành công.

“Khoa học phải là tài sản chung. Nó có thể được duy trì chung và mang lại lợi ích chung,” chứ không phải là một sản phẩm hoặc dịch vụ cần phải mua,” Becerril García nói. “Ở Mỹ Latinh, nó giống như sự phức tạp của các nguồn lực làm việc cùng nhau, mọi người đầu tư vào một phần của hệ sinh thái và mọi người đều được hưởng lợi từ kết quả đó”.

The first version of Redalyc was drawn on a napkin in 2002 by Eduardo Aguado López. A sociology professor at the time, he was talking about how to create a website to upload a journal with Arianna Becerril-García, a computer engineering student.

It was not really planned like a start up with investment and stakeholders,” said Becerril-García, executive director of the nonprofit that now supports a network of scholarly journals from around the world. “We didn’t have a recipe or an algorithm to do it. We were just building a path, always trying to innovate, and listen to journal editors.”

Responding to the needs of journals and working collaboratively with evolving technology has been key to the success of the Redalyc (Red de Revistas Científicas de América Latina y El Caribe, España y Portugal) project, as it was called at the beginning. Owned by the academy and based at the public Autonomous University of the State of Mexico, Redalyc is a scientific information network that serves as an index of open access journals. It includes 1,572 journals and nearly 800,000 full-text articles from 755 institutions in 31 countries.

The non-commercial infrastructure embraces science as a public good that should be free – and freely shared. Rather than relying on Article Processing Charges (APCs), Redalyc open access journals are published under the Diamond Open Access model, supported in ways that are aimed at promoting equity in scholarly communication. The organization is committed to keeping control of publishing within the academic community to ensure a sustainable scientific ecosystem that includes the voices of all who want to participate.

Redalyc was a forerunner of the diamond open access movement and is widely respected for what it has accomplished, said Reggie Raju, director of research and learning services at the University of Cape Town in South Africa. It has managed to overcome financial and regional challenges.

Redalyc has set the benchmark for us in the Global South. It has carved a path that is fairly unique,” said Raju. “It has shown that when one has no other options, you then become creative and innovative.”

Researchers in the Global South have long been marginalized due to biases such as geographic location, language, and the perception of inferior scholarship, Raju said. Redalyc’s greater inclusion of Indigenous communities makes it a model for advancing social justice, he added.

Redalyc is guided by its ten principles and values listed on its website. Topping the list: 1) Scientific knowledge generated with public funds is a common good and access to it is a universal right; 2) The model of open, academically owned, non-profit, sustainable, metrics-responsible, non-subordinate and non-payment-for-processing (APC) publishing should be strengthened; and 3) Open Access has no future or meaning without an evolution in research evaluation systems that value. The organization also embraces the diversity of scientific journals, the rights of authors, and a cooperative approach to open access publishing.

In recognition of its work, Redalyc received third place in the Academic Institutions Category at the 2023 Innovation in Transparency Contest in Mexico City. Universidad Oscar Ribas recognized it for strengthening South-South cooperation in Angola in 2021. Redalyc was also honored with the Latin American and Caribbean Award for Social Sciences CLACSO “50 Years.”

Becerril-García was recently recipient of the 2021 Early Career Scientist Award  (South America and the Caribbean) from the International Science Council. She has coordinated various multilateral projects supported by UNESCO  in partnership with organizations such as the Indian Statistical Institute, and governmental entities as the Ministry of Education, Science, Technology and Innovation of Angola, where she participated in the recommendations for the national legislation on Open Access. 

After the initial idea was sketched out, Redalyc was launched in 2003 with the goal of improving the visibility of scientific publications in Latin America. It started as a portal for social science and humanities journals. In 2006, it opened up to a wider range of journals in a variety of disciplines. It also evaluates the quality and impact of its journals, authors and countries included in its electronic library. Consumers can easily search the Redalyc index by title, author, country or subject. All material is open access and downloadable for free under a Creative Commons license.

[See The End of a Centralized Open Access Project and the Beginning of a Community-Based Sustainable Infrastructure for Latin America: Redalyc.org after Fifteen Years The Open Access ecosystem in Latin America – Archive ouverte HAL]

Redalyc’s big expansion came in 2018, when its leadership decided to exclusively commit to diamond open access.  It extended its work beyond Latin America, Spain, and Portugal to index journals from every part of the world that met its quality criteria.

It was in reaction to how the open access movement was evolving around the world, with the emergence of APCs in other parts of the world,” Becerril-García said. “We decided to work only with journals that don’t charge authors or readers – those that are non-commercial and academic. We believe that these are the journals that are more vulnerable, in terms of sustainability, but they are public goods strongly contributing to the communication of science. This is exactly the role of how Redalyc fits in the ecosystem.”

Redalyc was established to provide added value to journals—to certify the quality of non-commercial publications, to make them more discoverable. It also provides metrics to show how journals were being used, which is important for recognition and sustainability.

Honestly, at the beginning, we didn’t imagine that Redalyc would have this role and the growth wasn’t really planned,” Becerril-García said. “We started during the transition to the digital era when journals had basic challenges creating webpages and uploading content. We provided this service for hosting articles.”

For years, Redalyc has served as the main website for many journals. Over time, the organization has also evolved in response to the needs of journals to be more engaged with users, provide different formats and socialize content.  Redalyc had the capacity to provide those services that individual journals didn’t possess within universities.

Redalyc helped move many journals to open access by digitizing content, indexing, and providing metrics, said Dominique Babini, open science advisor for the Latin American Council of Social Sciences (CLACSO), a network of 856 research institutions in 55 countries.

Redalyc looks at open access from a social, political and regional perspective. It really anticipated what open science was all about,” said Babini, who is a member of the Redalyc advisory board. “For 20 years, Redalyc has worked together with other voices in Latin America promoting open access led by the scholarly community. We are very proud to have a project like Redalyc in our region.”

Becerril-García said the organization works cooperatively with institutions and journal editors. Redalyc provides the technology and infrastructure, operating as a team with the universities that produce content for the publications, which are then available through open access to the public. Redalyc is supported by the public university where it is housed in Toluca, Mexico, and a combination of grants. It has about 60-70 full-time staff, most of whom as engineers and software developers. Redalyc is truly integrated with the university, and employs many students in its operation. Recognizing the value of getting the word out to the community, it has a professional film studio to produce training materials and content for outreach.

We need to work in community and cooperatively in order to have the opportunity to be competitive against commercial publishers,” Becerril -García said. “They have all the money in the world. It’s very difficult to survive being an academic journal with limited resources in developing countries.”

Babini adds: “Redalyc is coherent. It has a clear vision, and it has the strength to stand for it.”

Redalyc and other non-commercial journals are working to act as a market force to prevent a monopoly of publishers. “Commercial publishers come into a region and trap customers with higher costs, inflationary subscriptions and APCs. That is happening in other parts of the world,” Becerril-García said, “but not in Latin America because we have a more diverse ecosystem and strong non-commercial sector from the universities.”

Still, publishers are aggressively working to acquire some regional journals that have been operated by communities for decades, and some have taken the bait – believing a commercial affiliation will make the journal more prestigious, but reality is that it remains the same publication.  This makes Redalyc all the more valuable, as it demonstrates that public entities can effectively produce quality journals, offer alternative metrics, and contribute to a healthy scholarly communication system –  and that public universities can be successful open access publishers.

Science should be public good. It can be sustained collectively and provide a universal benefit,” rather than a product or service that needs to be purchased,” Becerril García said. “In Latin American it’s more like a complexity of resources working together, everybody investing in a piece of the ecosystem and everybody benefits from the result.”

Dịch: Lê Trung Nghĩa

letrungnghia.foss@gmail.com

 

Tác giả: Nghĩa Lê Trung

Bạn đã không sử dụng Site, Bấm vào đây để duy trì trạng thái đăng nhập. Thời gian chờ: 60 giây