Hướng dẫn cấp phép CC. Sử dụng các giấy phép CC trong kỷ nguyên AI

CC License Guidance. Using CC Licenses in the Age of AI

"Helsingin olympialaiset 1952" by Olympia-Kuva Oy from the Helsinki City Museum is in the public domain.

Theo: https://creativecommons.org/cc-license-guidance/

Tải xuống Hướng dẫn cấp phép (bản dịch sang tiếng Việt)

AI đang thay đổi cách mọi người tạo lập, chia sẻ và tái sử dụng nội dung cũng như dữ liệu. Nó cũng đặt ra những câu hỏi mới về việc các tác giả và chủ sở hữu quyền muốn tác phẩm của mình được sử dụng như thế nào. Tuy nhiên, AI không làm thay đổi mục đích cốt lõi của các giấy phép CC: truyền tải các quyền được cấp phép trong phạm vi áp dụng của luật bản quyền.

Vì vậy, chúng tôi đã xem xét lại các hướng dẫn trước đây của mình và tự hỏi: "Liệu chúng còn phù hợp hay không?"

Câu trả lời ngắn gọn là: có.

Chúng tôi vẫn khuyến nghị sử dụng loại giấy phép CC linh hoạt nhất đáp ứng được mục tiêu chia sẻ của bạn. Trong một số trường hợp, có thể cần đến loại giấy phép hạn chế hơn. Tuy nhiên, giấy phép hạn chế hơn cũng có thể cản trở việc con người tái sử dụng mà không ngăn chặn được AI sử dụng, do nhiều hình thức sử dụng AI có thể nằm ngoài phạm vi điều chỉnh của luật bản quyền.

Tài liệu hướng dẫn này giải thích lý do cũng như những gì giấy phép CC hiện có thể và không thể thực hiện liên quan đến AI. Nó cũng mô tả các nỗ lực rộng lớn hơn mà chúng tôi đang triển khai giải quyết các nhu cầu nằm ngoài phạm vi cấp phép bản quyền.

Câu hỏi và giải đáp

Nếu hướng dẫn trước đây vẫn còn tốt, vì sao chúng tôi lại công bố báo cáo mới này?

Bởi vì "vẫn còn tốt" không đồng nghĩa với việc "được hiểu đúng". AI đã gây ra nhiều sự mơ hồ về khả năng và giới hạn của giấy phép CC, và hướng dẫn mới này là cách chúng tôi giải đáp những thắc mắc đó.

Giấy phép CC là các công cụ về bản quyền. Chúng truyền tải các quyền được cấp phép trong phạm vi áp dụng của luật bản quyền.

AI đặt ra những vấn đề mới về cách thức truy cập và sử dụng nội dung và dữ liệu, bao gồm cả những hình thức sử dụng có thể không chịu sự điều chỉnh của luật bản quyền. Tại nhiều khu vực pháp lý, các quy định hiện hành về ngoại lệ và giới hạn quyền tác giả có thể cho phép một số hình thức sử dụng AI nhất định, bất kể tác phẩm đó đang sử dụng loại giấy phép nào. Giấy phép CC không làm vô hiệu hóa các ngoại lệ đó.

Sự khác biệt này rất quan trọng. Nếu một hành vi sử dụng nằm ngoài phạm vi bản quyền, việc thay đổi giấy phép sẽ không ảnh hưởng đến hành vi đó. Đó là lý do tại sao sự xuất hiện của AI rốt cuộc không làm thay đổi các khuyến nghị của chúng tôi về việc lựa chọn giấy phép CC. Điều này không có nghĩa là mọi hành vi các hệ thống AI sử dụng tác phẩm có giấy phép mở đều phù hợp. Nó chỉ có nghĩa là giấy phép CC hiện tại không phải lúc nào cũng là công cụ có thể điều chỉnh các vấn đề đó.

Vậy tại sao vẫn tiếp tục chia sẻ?

Mặc dù AI đặt ra những câu hỏi về việc chia sẻ, nhưng những câu hỏi đó không làm mất đi giá trị vì lợi ích cộng đồng của hoạt động chia sẻ.

Việc cấp phép mở giúp duy trì nguồn tri thức và văn hóa để mọi người có thể sử dụng, học hỏi, phát triển và chia sẻ. Các nhà nghiên cứu dựa vào đó để thúc đẩy tri thức. Các nhà giáo dục dựa vào đó để giảng dạy. Các chuyên gia lưu trữ và các tổ chức văn hóa sử dụng chúng để bảo tồn và giúp công chúng tiếp cận di sản. Các cộng đồng sử dụng chúng để sáng tạo và tham gia vào đời sống văn hóa.

Nguồn tài nguyên chung (commons) mang lại lợi ích cho tất cả chúng ta, và giải pháp đối với AI không nên là đóng cửa nguồn tài nguyên này. Hướng dẫn về Cấp phép này là một phần trong nỗ lực đó, tập trung vào những gì các giấy phép hiện tại của chúng tôi có thể và không thể thực hiện trong môi trường mới này. Khi việc cấp phép bản quyền đơn thuần là chưa đủ, chúng tôi đang nghiên cứu các phương thức tiếp cận mới. CC Signals (Tín hiệu CC) là một phần của nỗ lực rộng lớn hơn đó: một khuôn khổ linh hoạt, thân thiện với nguồn tài nguyên chung, nhằm truyền tải các mong muốn liên quan đến việc AI sử dụng nội dung và dữ liệu. Cũng giống như các giấy phép CC mang lại quyền lựa chọn về những quyền nào cần được giữ lại, CC Signals sẽ cung cấp nhiều tùy chọn đa dạng về thời điểm và cách thức tác phẩm được sử dụng trong AI.

Nếu tôi hoàn toàn không muốn AI sử dụng nội dung của mình thì sao?

Cách duy nhất để đảm bảo AI không sử dụng tác phẩm của bạn là không chia sẻ nó ngay từ đầu. Trong một số trường hợp, đây có thể là lựa chọn phù hợp. Tuy nhiên, việc chọn không chia sẻ — hoặc chia sẻ với các điều khoản hạn chế hơn — cũng đồng nghĩa với việc giảm đi nguồn tài liệu dành cho các nhà nghiên cứu, nhà giáo dục, chuyên gia lưu trữ và các hoạt động vì lợi ích công cộng vốn phụ thuộc vào quyền truy cập mở. Chúng tôi cho rằng cần có những lựa chọn khác ngoài việc chỉ có hai thái cực: chia sẻ tất cả hoặc không chia sẻ gì cả. CC Signals chính là giải pháp mà chúng tôi đang xây dựng để mang đến cho mọi người một hướng đi thay thế như vậy.

Đọc bài viết thông báo trên blog.

Download Licensing Guidance

AI is changing how people create, share, and reuse content and data. It also raises new questions about how creators and rightsholders want their work to be used. But AI does not change what CC licenses are designed to do: communicate copyright permissions where copyright applies.

So we went back to our previous guidance and asked, “Does this still hold up?”

The short answer is: yes. 

We continue to recommend using the most flexible CC license that meets your sharing goals. In some cases, a more restrictive license may be necessary. But a more restrictive license may also limit human reuse without preventing AI use, since many AI uses may fall outside copyright’s scope.

This guidance explains why, and what, CC licenses currently can and cannot do in relation to AI. It also describes the broader work we’re building to address needs that fall outside the scope of copyright licensing. 

Questions and Answers

If our previous guidance is still good, why are we releasing this new report?

Because still good isn’t the same as well understood. AI has raised much uncertainty about what CC licenses can and can’t do, and this new guidance is our way to answer the uncertainty. 

CC licenses are copyright tools. They communicate permissions where copyright applies.

AI introduces new questions about how content and data are accessed and used, including uses that may not be governed by copyright. In many jurisdictions, existing copyright exceptions and limitations may permit certain AI uses regardless of the license attached to the work. A CC license doesn’t override those exceptions. 

This distinction matters. If a use falls outside of copyright, changing your license does not affect that. That’s why the emergence of AI hasn’t ultimately changed our recommendations for choosing a CC license. This doesn’t mean that every use of openly licensed work by AI systems is appropriate. It means that the current CC license is not always the tool that can govern those issues. 

Then why continue to share?

While AI raises questions about sharing, those questions don’t erase the public-interest value of sharing. 

Open licensing keeps knowledge and culture available for people to use, learn from, build on, and share. Researchers depend on it to advance knowledge. Educators depend on it to teach. Archivists and cultural institutions use it to preserve and make heritage accessible. Communities use it to create and participate in culture.

The commons benefits us all, and the answer to AI should not be to close it. This Licensing Guidance is one part of that work, focused on what our existing licenses can and cannot do in this new environment. Where copyright licensing alone is not enough, we are working on new approaches. CC Signals is a part of that broader effort: a flexible, commons-friendly framework for communicating expectations around AI use of content and data. Just as CC licenses offer choices about which rights to reserve, CC Signals will offer a spectrum of preferences for when and how work is used in AI.

What if I don’t want AI to use my content at all?

The only way to guarantee no AI use of your work is not to share it at all. In some cases, this may be the right choice for people. But choosing not to share, or sharing under more restrictive terms, also means less material is available for researchers, educators, archivists, and the public interest uses that depend on open access. We think there should be choices between all or nothing. CC Signals is what we’re building to give people that alternative path.

Read the blog announcement.

Dịch: Lê Trung Nghĩa

letrungnghia.foss@gmail.com