Blog FOSS by Lê Trung Nghĩa

https://letrungnghia.mangvn.org

Từ chiến lược tới hành động: Các lĩnh vực trọng tâm năm 2025

Từ chiến lược tới hành động: Các lĩnh vực trọng tâm năm 2025

From Strategy to Action: Focus Areas for 2025

by Anna Tumadóttir

Posted 03 March 2025

Theo: https://creativecommons.org/2025/03/03/from-strategy-to-action-focus-areas-for-2025/

Bài được đưa lên Internet ngày: 03/03/2025

Đồng hồ thiên văn của olemartin được cấp phép theo CC BY-NC-SA 2.0.

Nhóm tại Creative Commons rất vui mừng khi công bố chiến lược tổ chức mới của tổ chức (bản dịch sang tiếng Việt) chúng tôi vào ngày 22 tháng 1, sau gần một năm tham vấn chuyên sâu của nhóm, cộng đồng và hội đồng quản trị. Trong vài năm tới, trọng tâm của chúng tôi sẽ là:

  • Tăng cường cơ sở hạ tầng mở để chia sẻ

  • Bảo vệ và ủng hộ tài sản chung sáng tạo (creative commons) thịnh vượng

  • Cộng đồng làm trung tâm

Những mục tiêu này ở cấp độ cao, vì chúng có xu hướng như vậy khi được đóng gói như một phần của chiến lược nhiều năm. Những mục tiêu này cũng nên quen thuộc đối với một tổ chức có sứ mệnh trao quyền cho các cá nhân và cộng đồng trên toàn thế giới thông qua các giải pháp kỹ thuật, pháp lý và chính sách cho phép chia sẻ giáo dục, văn hóa và khoa học vì lợi ích công cộng. Nhưng có những sắc thái quan trọng được đưa vào các mục tiêu này và các mục tiêu ngắn hạn, trung hạn và dài hạn tiếp theo chỉ ra những thay đổi có chủ ý và có ý nghĩa trong cách chúng ta hoạt động để đáp ứng thời điểm này.

Tất nhiên, lớp pháp lý của cơ sở hạ tầng mở—các giấy phép CC và các công cụ pháp lý—phải được tăng cường. Nhưng cũng cần phải khám phá các khung chia sẻ mới cho thời đại đang thay đổi.

Tất nhiên, chúng ta phải đảm bảo sự tồn tại liên tục của tài sản chung (commons). Nhưng các chiến lược cần phải phát triển từ việc chỉ là một lập luận hợp lý xung quanh việc mở rộng quyền truy cập thông tin. Chúng ta biết rằng quyền truy cập lớn hơn tạo điều kiện cho những tiến bộ trong giáo dục, trong lĩnh vực khoa học và trong khả năng hiểu và đánh giá cao sự đa dạng của di sản văn hóa hiện có. Tuy nhiên, những người trước đây đã thấy những lợi ích rõ ràng của việc chia sẻ giờ đây có thể do dự, không chắc chắn về cách các tác phẩm của họ sẽ được sử dụng hoặc ngữ cảnh hóa như thế nào, thông qua những tiến bộ trong Trí tuệ nhân tạo (AI) và máy học.

Cuối cùng, người ta có thể nghĩ rằng việc tập trung vào cộng đồng là điều hiển nhiên, nhưng thực tế không phải vậy. Là một tổ chức chỉ đạt được những gì mình có nhờ vào một cộng đồng những người ủng hộ mạnh mẽ đưa chuyên môn và niềm đam mê của họ vào, chúng tôi biết rằng chúng tôi không thể tiếp tục tác động đến các chuẩn mực xã hội và khung pháp lý của việc chia sẻ nếu không có sự tham gia đầy đủ.

Vậy tất cả những điều này có ý nghĩa gì đối với công việc của chúng tôi ngày nay và trong suốt năm nay? Vì hiện tại chúng tôi đang hoạt động trong thời đại AI, nơi mọi nội dung cũng hoạt động như dữ liệu, chúng tôi đang tập trung công việc của mình vào hai lĩnh vực chính:

  1. Quản trị dữ liệu, được cơ sở hạ tầng pháp lý và dựa trên các chuẩn mực định hình để tạo điều kiện chia sẻ.

  2. Duy trì việc cấp phép mở trong thời đại AI, như những đóng góp có giá trị cao cho tài sản chung ở quy mô lớn phải được duy trì thông qua tính có đi có lại.

Trọng tâm này được nguyên tắc cốt lõi của CC hướng dẫn: các ý tưởng và sự việc không nên được biến thành hàng hóa. Khi chúng ta hình dung lại việc chia sẻ trong thời đại AI, chúng ta cũng dựa vào lịch sử của mình, điều này nhắc nhở chúng ta phải chống lại phản xạ mở rộng bản quyền. Thay vào đó, chúng tôi tin rằng việc phát triển các chuẩn mực mới, như một phần của khung quản trị dữ liệu lành mạnh ưu tiên chia sẻ trong thời đại AI, là cách tiếp cận tốt nhất để hoàn thành sứ mệnh của chúng tôi.

Quản trị dữ liệu

Những người bạn của chúng tôi tại Open Future (Tương lai Mở) định nghĩa quản trị dữ liệu là "cách thức tạo ra và thực thi các quy tắc sử dụng dữ liệu. Điều này bao gồm luật pháp, tiêu chuẩn và chuẩn mực xã hội hướng dẫn những gì mọi người có thể và không thể làm với dữ liệu. Quản trị tốt đảm bảo chia sẻ dữ liệu công bằng và có trách nhiệm".

CC đóng vai trò độc đáo trong quản trị dữ liệu khắp toàn bộ internet mở. Các giấy phép CC cung cấp một hình thức hướng dẫn về chuẩn mực pháp lý và xã hội đã tạo điều kiện thuận lợi cho việc chia sẻ trên internet trong 25 năm qua. Chúng tôi coi vai trò của CC trong quản trị dữ liệu là cung cấp cơ sở hạ tầng quan trọng cho phép chia sẻ dữ liệu do cộng đồng thúc đẩy, công bằng và có trách nhiệm. Thách thức là những gì được coi là chia sẻ dữ liệu công bằng và có trách nhiệm không phải là tĩnh tại; nó phát triển dựa trên bối cảnh. Và mặc dù điều này luôn đúng, AI đã đưa các vấn đề về công bằng, minh bạch, tin cậy, trách nhiệm giải trình, v.v. lên hàng đầu đối với CC và nhiều cộng tác viên và đồng nghiệp của chúng tôi, những người cam kết thực hiện các phương pháp tiếp cận lấy con người làm trung tâm đối với quản trị dữ liệu.

Vào năm 2025, chúng ta cần tiếp tục giải thích cách các giấy phép CC tương tác với đào tạo AI và ủng hộ các tín hiệu ưu tiên như một cách để thúc đẩy quản trị dữ liệu mà chúng ta cần đáp ứng thời điểm này. Bạn đã nghe chúng tôi nói về chủ đề này trong quá khứ và sẽ còn nhiều điều nữa khi chúng tôi tìm được đối tác để thử nghiệm công việc này trong những tháng tới. Môi trường chính sách và pháp lý cũng sẽ tiếp tục đóng vai trò quan trọng trong việc thúc đẩy và ảnh hưởng đến bối cảnh quản trị dữ liệu trong tương lai. Vai trò của CC trong việc ủng hộ bản quyền cân bằng và các chính sách thúc đẩy quyền truy cập vào kiến thức, đặc biệt là khi luật mới, đặc biệt là về AI, được thông qua và triển khai, đóng vai trò quan trọng trong việc đại diện cho xã hội dân sự và ủng hộ lợi ích công cộng.

Duy trì việc cấp phép mở trong thời đại AI

Việc sử dụng các giấy phép CC đã dẫn đến hàng tỷ mục được phát hành công khai. Ngày nay, những mục này cũng đã trở thành một phần của các bộ đào tạo AI—đây là một sự thay đổi đáng kể đang ảnh hưởng đến các chuẩn mực xung quanh việc cấp phép mở. Ưu tiên của chúng tôi là tăng cường chia sẻ và truy cập bền vững, nhưng giờ đây chúng tôi phải cân nhắc "AI thì sao?". Chúng tôi tin rằng các bộ sưu tập nội dung được cấp phép mở, hoạt động như những đóng góp có giá trị cao cho cộng đồng, phải tiếp tục được ưu tiên.

Tuy nhiên, nhiều người sáng tạo (nghệ sĩ, nhà nghiên cứu, nhà giáo dục và mọi người ở giữa) đều lo ngại một cách dễ hiểu về việc đóng góp của họ cho cộng đồng bị thu hẹp thành những phần dữ liệu nhỏ trong các tập dữ liệu khổng lồ, nơi họ mất đi quyền quyết định cách các tác phẩm của mình được sử dụng. Chúng tôi tin rằng thuốc giải cho điều này là sự có đi có lại. Chúng tôi tin rằng đã đến lúc phong trào mở phải yêu cầu một cái gì đó để đổi lại khi có lợi ích không cân xứng từ việc sử dụng các tập dữ liệu mở. Chúng tôi đặt mục tiêu thực hiện điều này bằng cách phát triển mối quan hệ với những người xây dựng mô hình AI thay mặt cho những người đóng góp cho cộng đồng, đảm bảo rằng các tập dữ liệu đào tạo vẫn thuộc sở hữu chung, duy trì cộng đồng và các nguyên tắc quản trị dữ liệu được tôn trọng.

Chúng ta cần nhiều dữ liệu giáo dục, văn hóa, khoa học và nghiên cứu mở hơn để cho phép khám phá và hợp tác khoa học nhanh hơn. Việc chia sẻ phải tiếp tục trong thời đại AI và chúng tôi cam kết hỗ trợ cấp phép mở ở quy mô lớn, cân nhắc đến bối cảnh của AI.

Có những phức tạp mới và nhiều lớp trong thế giới chia sẻ mở, và chúng tôi rất vui mừng và quyết tâm giúp làm rõ và giải quyết những thách thức này. Chúng tôi muốn thấy chia sẻ mở phát triển như một chiến lược tập thể để thúc đẩy lợi ích công cộng. Vào năm 2025 (và sau đó nữa, tôi chắc chắn), chúng tôi sẽ tìm ra cách tạo điều kiện cho hoạt động của phong trào và tạo điều kiện cho việc chia sẻ và tiếp cận nhiều hơn nữa, đồng thời đảm bảo rằng các giá trị chung vẫn kiên cường và bền vững.

Nếu bạn muốn hỗ trợ công việc này, hãy cân nhắc tham gia Vòng tròn cơ sở hạ tầng mở Creative Commons (Creative Commons Open Infrastructure Circle). Những người ủng hộ tận tụy nhất của chúng tôi đảm bảo rằng mỗi ngày chúng tôi có thể xuất hiện và thực hiện công việc có giá trị là bảo tồn và phát triển các tài sản chung toàn cầu về kiến thức và văn hóa mà tất cả chúng ta đều được hưởng lợi.

Astronomical Clock by olemartin is licensed under CC BY-NC-SA 2.0.

The team here at Creative Commons was delighted to publicly release our new organizational strategy on January 22, after almost a year of intensive team, community, and board consultations. For the next several years, our focus will be to:

  • Strengthen the open infrastructure of sharing

  • Defend and advocate for a thriving creative commons

  • Center community

These goals are high level, as they tend to be when packaged up as part of a multi-year strategy. These goals should also feel familiar, for an organization whose mission it is to empower individuals and communities around the world through technical, legal, and policy solutions that enable the sharing of education, culture, and science in the public interest. But there are important nuances included in these goals and subsequent short-, medium-, and long-term objectives that point to intentional and meaningful shifts in the ways we operate to meet this moment.

Of course the legal layer of the open infrastructurethe CC licenses and legal tools themselves—must be strengthened. But also, new sharing frameworks must be explored for changing times.

Of course we must ensure the ongoing survival of the commons. But strategies need to evolve from solely being a sensible argument around opening up access to information. We know that greater access facilitates advances in education, in the scientific arena, and in our ability to understand and appreciate the diversity of cultural heritage that exists. However, those who previously saw the obvious benefits to sharing may now be hesitant, uncertain about how their works will be used or contextualized, through advances in Artificial Intelligence (AI) and machine learning.

Finally, one might think that centering community goes without saying, but actually, it doesn’t. As an organization that has only achieved what it has because of a strong community of advocates bringing their expertise and passion to bear, we know we cannot continue to impact the social norms and legal frameworks of sharing without full participation.

So what does all of this mean for our work today, and throughout this year? Since we are currently operating in the age of AI, where all content also functions as data, we are focusing our work in two key areas:

  1. Data governance, shaped by legal and norms-based infrastructure to facilitate sharing.

  2. Sustaining open licensing in the age of AI, as high value contributions to the commons at scale that must be sustained through reciprocity.

This focus is guided by CC’s core principle: ideas and facts should not be commodified. As we reimagine sharing in the age of AI, we also draw on our history which reminds us to resist the reflex to expand copyright. Instead, we believe developing new norms, as part of a healthy data governance framework that prioritizes sharing in the age of AI, is the best approach to meeting our mission.

Data Governance

Our friends at Open Future define data governance as “how rules for data use are created and enforced. This includes laws, standards, and social norms that guide what people can and can’t do with data. Good governance ensures fair and responsible data sharing.”

CC plays a unique role within data governance across the open internet. The CC licenses provide a form of legal and social norms guidance that has facilitated sharing on the internet for the last 25 years. We think of CC’s role within data governance as providing critical infrastructure that enables community-driven, fair, and responsible data sharing. The challenge is that what is considered fair and responsible data sharing is not static; it evolves based on context. And while this has always been true, AI has brought issues of fairness, transparency, trust, accountability, and more to the forefront for CC and for our many collaborators and colleagues who are committed to human-centered approaches to data governance.

In 2025, we need to continue to explain how the CC licenses interact with AI training, and champion preference signals as a way to advance the data governance we need to meet this moment. You’ve heard from us on this subject in the past, and there is much more to come as we find partners to pilot this work with in the coming months. Policy and legal environments will also continue to play a significant role in both driving and influencing the data governance landscape of the future. CC’s role in advocating for balanced copyright and policies that drive access to knowledge, especially as new legislation, particularly around AI, is passed and implemented, is instrumental in representing civil society and advocating on behalf of the public interest.

Sustaining Open Licensing in the Age of AI

The use of the CC licenses has resulted in billions of items being released openly. Today, these items have also become parts of AI training sets—this is a significant shift that is influencing the norms around open licensing. Our priority is increasing sustainable sharing and access, but we now must consider “what about AI?”. We believe that openly licensed collections of content, which act as high-value contributions to the commons, must continue to be prioritized.

However, many creators (artists, researchers, educators, and everyone in between) are understandably concerned about their contributions to the commons being reduced to small pieces of data within huge datasets where they lose agency over how their works are being used. We believe that the antidote to this is reciprocity. We believe it is time for the open movement to ask for something in return when there is disproportionate benefit from use of open datasets. We aim to do this by developing relationships with AI model builders on behalf of those who contribute to the commons, ensuring that training datasets remain collectively owned, sustain the commons, and that data governance principles are respected.

We need more open educational, cultural, scientific, and research data to allow more rapid scientific discovery and collaboration. Sharing must continue in the age of AI and we are committed to supporting open licensing at scale, taking the context of AI into consideration.

There are new and layered complexities in the open sharing world, and we’re excited and determined to help clarify and address these challenges. We’d like to see open sharing grow as a collective strategy to advance the public interest. In 2025 (and beyond, I’m sure), we will be finding ways to facilitate agency for the movement and facilitating even more sharing and access, while ensuring that the commons remain resilient and sustainable.

If you’d like to support this work, consider joining the Creative Commons Open Infrastructure Circle. Our most dedicated supporters ensure that every day we can show up and do the valuable work of preserving and growing the global commons of knowledge and culture from which we all benefit.

Dịch: Lê Trung Nghĩa

letrungnghia.foss@gmail.com

Tác giả: Nghĩa Lê Trung

Bạn đã không sử dụng Site, Bấm vào đây để duy trì trạng thái đăng nhập. Thời gian chờ: 60 giây