Europeana contributes to shaping the Cloud for Cultural Heritage
Published December 10, 2024 by Lorena Aldana (Europeana Foundation)
Bài được đưa lên Internet ngày: 10/12/2024
Sự hợp tác giữa không gian dữ liệu chung của châu Âu về di sản văn hóa và Nền tảng đám mây cộng tác dành cho di sản văn hóa (Collaborative Cloud for Cultural Heritage) sẽ mở ra những cơ hội mới cho công tác nghiên cứu, vận động chính sách và trải nghiệm di sản văn hóa. Hãy khám phá các tiềm năng này, tìm hiểu ý nghĩa của chúng đối với bạn, và cách thức để biết thêm thông tin chi tiết vào ngày 12 - 13 tháng 12!
Nền tảng đám mây cộng tác dành cho di sản văn hóa
Dự án "European Cloud for Heritage OpEn Science" (ECHOES) – với sự tham gia của Europeana Initiative trong vai trò đối tác – hướng tới việc phát triển Nền tảng đám mây cộng tác dành cho di sản văn hóa. Nền tảng này cung cấp cơ sở hạ tầng kỹ thuật số, cho phép các chuyên gia, nhà khoa học và nhà nghiên cứu về di sản tiếp cận những công cụ và dịch vụ số hóa tiên tiến phục vụ công tác bảo tồn và gìn giữ di sản. Dự án được chương trình Horizon Europe của Liên minh châu Âu tài trợ và được một hội đoàn các chuyên gia gồm 51 đối tác châu Âu vận hành.
Không gian dữ liệu và Nền tảng đám mây cộng tác
Mặc dù là hai thực thể riêng biệt, không gian dữ liệu chung của châu Âu về di sản văn hóa và Nền tảng đám mây cộng tác có mối quan hệ bổ trợ lẫn nhau. Không gian dữ liệu đóng vai trò là điểm truy cập chính cho các nhà giáo dục, người làm sáng tạo, công dân và các không gian dữ liệu khác, giúp họ tiếp cận và tái sử dụng dữ liệu di sản văn hóa từ các cơ sở trên khắp châu Âu. Trong khi đó, Nền tảng đám mây cộng tác là không gian làm việc chung, nơi các chuyên gia di sản có thể truy cập dữ liệu, công cụ và dịch vụ để thúc đẩy khoa học di sản. Có thể hình dung không gian dữ liệu như một "phân xưởng" – nơi dữ liệu và công cụ được tinh chỉnh, triển khai và cung cấp đến người dùng; còn Nền tảng đám mây cộng tác đóng vai trò như một "phòng thí nghiệm đổi mới", thúc đẩy các hoạt động nghiên cứu và phát triển mang tính đột phá.
Tại Europeana Initiative, chúng tôi rất hào hứng khi trở thành một phần của liên minh ECHOES – đơn vị đang dẫn đầu quá trình phát triển Nền tảng đám mây này. Chúng tôi nhận thấy tiềm năng to lớn trong việc hai hệ thống này hỗ trợ và củng cố lẫn nhau, từ việc làm giàu siêu dữ liệu (metadata), nâng cao năng lực, thúc đẩy các mục tiêu chính sách chung, cho đến việc thúc đẩy đổi mới sáng tạo trong các lĩnh vực cùng quan tâm, chẳng hạn như công nghệ 3D.
Làm giàu siêu dữ liệu
Một trong những nguyên tắc cốt lõi của không gian dữ liệu là tính tương hợp (interoperability). Nhờ vào hệ thống quản trị dữ liệu vững chắc cùng các khuôn khổ do Europeana Initiative thiết lập, tính tương hợp này sẽ tạo điều kiện cho việc trao đổi dữ liệu liền mạch giữa không gian dữ liệu và Nền tảng đám mây cộng tác. Dữ liệu có sẵn trong không gian dữ liệu có thể được chuyển vào Nền tảng đám mây một cách an toàn, cho phép các nhà nghiên cứu và nhà khoa học xử lý, phân tích và làm giàu dữ liệu đó thông qua các công cụ và dịch vụ tiên tiến trên nền tảng đám mây. và những cải tiến đối với dữ liệu thông qua các công cụ này có thể được đưa trở lại không gian dữ liệu.
Một trong những đợt kêu gọi tài trợ hiện đang mở trong khuôn khổ Cloud (đám mây) – với chủ đề "Các công cụ đổi mới sáng tạo để làm phong phú dữ liệu nâng cao" (kéo dài đến tháng 1 năm 2025) – tập trung vào việc thúc đẩy quá trình làm phong phú dữ liệu. Điều này mở ra nhiều khả năng mới mẻ và đầy thú vị.
Hãy hình dung một kho tàng ảnh lịch sử về Khu Phố Cổ Ljubljana được đưa vào không gian dữ liệu (data space). Nhờ các khuôn khổ có tính tương hợp và các nguyên tắc như Tìm thấy được, Truy cập được, Tương hợp được, Sử dụng lại được - FAIR (Findable, Accessible, Interoperable, Reusable), dữ liệu này được tích hợp liền mạch vào hệ thống Cloud và được làm phong phú thêm thông qua các công cụ trên nền tảng Cloud. Chẳng hạn, một công cụ được trí tuệ nhân tạo (AI) hỗ trợ có thể tự động phát hiện dữ liệu vị trí địa lý từ các bức ảnh chụp các tòa nhà tại Khu Phố Cổ Ljubljana, rồi bổ sung thông tin này dưới dạng siêu dữ liệu (metadata) cho bất kỳ ai truy cập vào các bức ảnh đó. Điều này không chỉ hỗ trợ công tác nghiên cứu về di sản tại Khu Phố Cổ Ljubljana, mà còn có thể được ứng dụng để phát triển các công cụ du lịch tương tác, làm tài liệu giáo dục trong nhà trường, nâng cao trải nghiệm trò chơi, xây dựng các thế giới ảo, và nhìn chung là thúc đẩy việc tái sử dụng dữ liệu theo những cách sáng tạo và đổi mới.
Lợi ích mang lại là hai chiều. Các ứng dụng, kết quả nghiên cứu và siêu dữ liệu đã được làm phong phú thông qua hệ thống Cloud sẽ được cung cấp trong không gian dữ liệu, tiếp cận nhiều đối tượng khác nhau – từ mạng lưới Europeana hiện có cho đến các nhóm người dùng không chuyên như công dân châu Âu và những người yêu văn hóa.
Nâng cao năng lực
Trong hơn một thập kỷ qua, Europeana đã cung cấp nhiều cơ hội đào tạo đa dạng, từ các sự kiện, hội thảo trực tuyến cho đến các nguồn tài liệu giúp các chuyên gia xây dựng kỹ năng phục vụ quá trình chuyển đổi số. Với sự ra đời của không gian dữ liệu, các nỗ lực nâng cao năng lực này đã được mở rộng quy mô. Điển hình là Europeana Academy – một nền tảng đào tạo chuyên biệt cung cấp các khóa học theo hình thức tự học hoặc có giảng viên hướng dẫn, bao quát nhiều chủ đề từ kể chuyện kỹ thuật số (digital storytelling) cho đến vấn đề bản quyền. Hiện tại, nền tảng này chủ yếu chứa các tài nguyên đào tạo của riêng Europeana, nhưng trong tương lai, nó sẽ tích hợp tối đa các tài liệu đào tạo được phát triển trong khuôn khổ không gian dữ liệu. Ngoài ra, Europeana Academy còn là nơi cung cấp các chương trình đào tạo phù hợp cho các cơ sở khác, từ đó tạo nên một hệ sinh thái học tập toàn diện và hòa nhập.
Hãy tưởng tượng một chuyên gia trong lĩnh vực di sản văn hóa muốn chia sẻ dữ liệu của cơ sở mình lên không gian dữ liệu nhưng còn lúng túng trong xử lý các vấn đề về cấp phép & bản quyền. Thông qua Europeana Academy, họ có thể tiếp thu các kỹ năng thực tế, mang tính ứng dụng cao trong một môi trường tương tác và đầy sự hỗ trợ.
Europeana Foundation đóng vai trò dẫn đầu trong hoạt động xây dựng năng lực thuộc dự án ECHOES. Thông qua công việc này, các mô hình đào tạo vốn đã được phát triển trong không gian dữ liệu (data space) sẽ được tùy chỉnh để đáp ứng những nhu cầu đặc thù của các nhà khoa học trong lĩnh vực di sản khi sử dụng nền tảng đám mây (Cloud). Điều này minh họa cách thức các khuôn khổ và dịch vụ – vốn đã được kiểm thử, mở rộng quy mô và tinh chỉnh trong không gian dữ liệu – có thể được điều chỉnh để phục vụ các mục tiêu của nền tảng đám mây cũng như các nhóm đối tượng người dùng chuyên biệt tại đây.
Thúc đẩy các mục tiêu chính sách chung
Khuyến nghị năm 2021 của Ủy ban Châu Âu về không gian dữ liệu chung của Châu Âu dành cho di sản văn hóa đặt ra các mục tiêu táo bạo cho năm 2030, kêu gọi các Quốc gia Thành viên EU số hóa ở dạng 3D tất cả các di tích và địa điểm được coi là có nguy cơ và 50% trong số những địa điểm được ghé thăm thực tế nhiều nhất. Sáng kiến Europeana và không gian dữ liệu đã hỗ trợ các Quốc gia Thành viên và các cơ sở di sản của họ đáp ứng các mục tiêu này. Điều này bao gồm việc củng cố ý thức về mục đích tập thể và mang lại cơ hội nâng cao kỹ năng 3D thông qua các chiến dịch như Twin it! 3D cho văn hóa Châu Âu (bản dịch sang tiếng Việt).
Đám mây có thể hỗ trợ đạt được những mục tiêu này bằng cách cho phép lưu trữ tài liệu và bảo tồn ảo di sản văn hóa, bao gồm các địa điểm gặp nguy hiểm, đồng thời tạo điều kiện tạo ra các mô hình để nghiên cứu và tương tác sâu sắc trong tương lai.
Bằng cách tập hợp xung quanh một mục tiêu chung và giải quyết các thách thức chung, không gian dữ liệu và Đám mây có thể thúc đẩy sứ mệnh chung là bảo tồn (kỹ thuật số) di sản văn hóa của Châu Âu.
Đổi mới
Sự kết nối giữa không gian dữ liệu và Đám mây sẽ tạo điều kiện thuận lợi cho sự đổi mới di sản văn hóa, đặc biệt là trong các lĩnh vực như 3D. Để làm một ví dụ cụ thể, hãy nghĩ về một Giáo sư - Roberta - vừa là Kiến trúc sư Bảo tồn vừa là Giáo sư Đại học, người có nghiên cứu tập trung vào Đồi Palatine ở Rome - một trong những khu vực cổ kính và giàu lịch sử nhất của thành phố, nơi lưu giữ tàn tích của các cung điện và đền thờ hoàng gia.
Roberta sử dụng các tài nguyên có sẵn thông qua không gian dữ liệu cho cả việc giảng dạy và nghiên cứu của mình. Roberta cần các bộ dữ liệu lớn, thường lộn xộn hoặc không đầy đủ, để thúc đẩy những khám phá mới. Thông qua không gian dữ liệu, cô đã có được quyền truy cập vào bản dựng lại mô hình 3D của Đồi Palatine, cùng với các bức ảnh, tài liệu lịch sử và các câu chuyện được tuyển chọn giúp hiểu sâu hơn về ngữ cảnh của địa điểm. Và thông qua Đám mây, cô tích hợp tất cả tài liệu này thành một bản trình bày kỹ thuật số năng động, ngày càng phát triển của Đồi Palatine. Các công cụ của Đám mây cho phép cô liên tục cập nhật phần trình bày này với dữ liệu mới, tạo ra một bản sao kỹ thuật số sống động của địa điểm cổ.
Hiện tại, Roberta đang làm việc với một thứ được gọi là "Bản sao kỹ thuật số" (Digital Twin) – một mô hình không chỉ đơn thuần là bản sao y hệt của di chỉ Đồi Palatine trong thế giới thực. Nó tập hợp các thông tin phức tạp về di sản này, cùng với hệ thống tài liệu được cập nhật liên tục bằng dữ liệu mới. Bản sao kỹ thuật số (Digital Twin) này là một bước đột phá trong nghiên cứu di sản, gói gọn trọn vẹn sự phong phú của Đồi Palatine vào một mô hình tương tác. Điều này mở ra nhiều cơ hội ứng dụng trong các lĩnh vực như nghiên cứu, giáo dục, du lịch và thậm chí là quy hoạch đô thị. Tương tự như một bộ phim, bản sao kỹ thuật số chứa đựng thông tin về các diễn viên, đạo diễn, âm nhạc, cũng như các dữ liệu liên quan khác như ý kiến từ giới phê bình hay các giải thưởng đạt được.
Roberta còn có thể truy cập vào các nền tảng cộng tác trên nền tảng đám mây (Cloud) để làm việc cùng các đồng nghiệp trên khắp châu Âu về những chủ đề tương tự. Họ cùng nhau chia sẻ các phát hiện, tập dữ liệu và ý tưởng, từ đó thúc đẩy sự phát triển chung của lĩnh vực này. Ngoài ra, Roberta còn đóng góp các kết quả nghiên cứu và tài liệu giảng dạy của chính mình vào không gian dữ liệu, góp phần làm phong phú thêm nguồn tài nguyên cho các nhà giáo dục và nhà nghiên cứu khác.
Tìm hiểu thêm
Hãy tham gia sự kiện "Hướng tới Đám mây Di sản Văn hóa" (Toward the Cultural Heritage Cloud) diễn ra vào ngày 12 và 13 tháng 12 tại Brussels (hoặc tham gia trực tuyến) để tìm hiểu sâu hơn về công việc của dự án ECHOES! Đồng thời, đừng quên cập nhật những tin tức mới nhất từ không gian dữ liệu này trên trang Europeana Pro.
Cooperation between the common European data space for cultural heritage and the Collaborative Cloud for Cultural Heritage will unlock new opportunities for research, advocacy and enjoyment of cultural heritage. Discover the possibilities, what they could mean for you, and how to learn more on 12 - 13 December!
A Collaborative Cloud for Cultural Heritage
The European Cloud for Heritage OpEn Science (ECHOES) project, of which the Europeana Initiative is a proud partner, aims to develop the Collaborative Cloud for Cultural Heritage. This Cloud will provide a digital infrastructure for heritage professionals, scientists and researchers to access advanced digitisation tools and services for conservation and preservation. It is funded under the Horizon Europe programme of the European Union, and run by an expert consortium of 51 European partners.
The data space and the Collaborative Cloud
Although distinct, the common European data space for cultural heritage and the Collaborative Cloud complement each other. The data space is the main entry point for educators, creatives, citizens and other data spaces to access and reuse cultural heritage data from institutions across Europe. The Cloud, meanwhile, is a collaborative workspace for heritage professionals to access data, tools and services to advance heritage science. We can think of the data space as the ‘factory floor’, where data and tools are refined, deployed and delivered to audiences, while the Cloud serves as the ‘innovation lab,’ driving groundbreaking research and development.
At the Europeana Initiative, we are excited to be part of the ECHOES consortium, which is leading the development of the Cloud. We see enormous possibilities for the two to strengthen and support each other in areas which range from metadata enrichment, capacity building and advancing common policy goals to driving innovation in shared areas of interest, such as 3D.
Metadata enrichment
One of the key principles of the data space is interoperability. Supported by strong data governance and frameworks established by the Europeana Initiative, this interoperability will facilitate seamless data exchange between the data space and the Cloud. Data available in the data space can flow securely into the Cloud, enabling researchers and scientists to process, analyse and enrich it using advanced Cloud-based tools and services; and the improvements made to the data through these tools can be fed back into the data space.
One of the currently open Cloud funding calls, Innovative Tools for Advanced Data Enrichment (open until January 2025), focuses on advancing data enrichment. This unlocks a number of innovative and exciting possibilities.
Imagine a wealth of historic photos of the Ljubljana Old Town are made available in the data space. Thanks to interoperable frameworks and principles like FAIR (Findable, Accessible, Interoperable, Reusable), this data is seamlessly integrated into the Cloud, and enriched through Cloud tools. For example, an AI-powered tool could automatically detect geolocation data from photographs of buildings in the Ljubljana Old Town data corpus in the data space and add this as metadata for anyone accessing the photographs. This would support research into the heritage of Ljubljana Old Town, but could also be used to power interactive tourism applications, serve as educational material in classrooms, enhance gaming experience, fuel virtual worlds and, in general, unlock creative reuse in innovative ways.
And the benefits will be reciprocal. Applications, research outputs and enriched metadata generated in the Cloud will be made accessible through the data space, reaching an audience that includes the established Europeana network as well as non-professional groups such as Europe's citizens and culture enthusiasts.
Capacity building
For over a decade, Europeana has provided various training opportunities, from events and webinars to resources which help professionals build their skills for digital transformation. With the launch of the data space, these capacity-building efforts have scaled up, for example through the Europeana Academy, a dedicated training platform offering both self-paced and instructor-led courses on diverse topics, from digital storytelling to copyright. This platform currently features Europeana’s own training resources, but in the future will incorporate, as much as possible, training materials developed within the data space. Additionally, the Academy will provide a home for relevant training for other institutions, creating a comprehensive and inclusive learning ecosystem.
Imagine a cultural heritage professional who wants to share their institution’s data in the data space but is unsure how to navigate licensing and copyright issues. Through the Europeana Academy, they can acquire hands-on, practical skills in a supportive, interactive environment.
The Europeana Foundation is leading capacity building in the ECHOES project, and through our work, training models already developed within the data space will be tailored to meet the specific needs of heritage scientists using the Cloud. This illustrates how frameworks and services that have been tested, scaled up, and refined in the data space can be adapted to serve the Cloud’s ambitions and its specialised audiences.
Advancing common policy goals
The European Commission Recommendation of 2021 on a common European data space for cultural heritage sets bold targets for 2030, calling on EU Member States to digitise in 3D all monuments and sites deemed at risk, and 50% of the most physically visited. The Europeana Initiative and the data space are already supporting Member States and their heritage institutions to meet these goals. This includes reinforcing the sense of collective purpose and offering opportunities for 3D upskilling through campaigns such as Twin it! 3D for Europe’s culture.
The Cloud can support in achieving these goals by enabling the documentation and virtual preservation of cultural heritage, including endangered sites, and facilitating the creation of models for future study and immersive interaction.
By rallying around a shared goal and tackling collective challenges the data space and the Cloud can advance the common mission of (digitally) preserving Europe’s cultural heritage.
Innovation
The connection between the data space and the Cloud will facilitate cultural heritage innovation, particularly in areas like 3D. As a concrete example, let’s think about a Professor - Roberta - who is both a Preservation Architect and a University Professor whose research focuses on the Palatine Hill in Rome – one of the most ancient and historically rich areas of the city, home to remnants of imperial palaces and temples.
Roberta uses the resources made available through the data space in both her teaching and research. Roberta needs large datasets, often messy or incomplete, to fuel new discoveries. Through the data space, she has gained access to a 3D model reconstruction of the Palatine Hill, along with photographs, historical documents, and curated stories that deepen the contextual understanding of the site. And through the Cloud, she integrates all this material into a dynamic, evolving digital representation of the Palatine Hill. The Cloud’s tools allow her to continuously update this representation with new data, creating a living, digital replica of the ancient site.
Roberta is now working with what is known as a Digital Twin, which is much more than a mere carbon copy of ‘real-world’ Palatine Hill. It encapsulates complex information about the heritage object, and documentation that is dynamically updated with data. This Digital Twin is a breakthrough in heritage research, encapsulating the full richness of the Palatine Hill in an interactive model. This opens doors for use in research, education, tourism, and even urban planning. Like in a movie, a Digital Twin contains information on the actors, the director, the music and any other related information such as the opinion of critics or related awards.
Roberta can also access collaborative platforms in the Cloud to work with peers across Europe on similar topics. Together, they share findings, datasets, and ideas, collectively advancing the field. Additionally, Roberta contributes his own research findings and lesson materials back to the data space, enriching the resource pool for other educators and researchers.
Find out more
Join the event 'Toward the Cultural Heritage Cloud' on 12 and 13 December in Brussels and online to learn more about the work of ECHOES! And to hear the follow the latest news from the data space on Europeana Pro.
Dịch: Lê Trung Nghĩa
letrungnghia.foss@gmail.com
Tác giả: Nghĩa Lê Trung
Ý kiến bạn đọc
Những tin cũ hơn
Blog này được chuyển đổi từ http://blog.yahoo.com/letrungnghia trên Yahoo Blog sang sử dụng NukeViet sau khi Yahoo Blog đóng cửa tại Việt Nam ngày 17/01/2013.Kể từ ngày 07/02/2013, thông tin trên Blog được cập nhật tiếp tục trở lại với sự hỗ trợ kỹ thuật và đặt chỗ hosting của nhóm phát triển...
Sổ tay Nghiên cứu Mở của Mạng lưới Cao học Toàn cầu Tài nguyên Giáo dục Mở - GO-GN (Global OER - Graduate Network)
DigComp 3.0: Khung năng lực số châu Âu
Các bài toàn văn trong năm 2025
Các bài trình chiếu trong năm 2025
Các lớp tập huấn thực hành ‘Khai thác tài nguyên giáo dục mở’ tới hết năm 2025
Tập huấn thực hành ‘Khai thác tài nguyên giáo dục mở’ cho giáo viên phổ thông, bao gồm cả giáo viên tiểu học và mầm non tới hết năm 2025
Các tài liệu dịch sang tiếng Việt tới hết năm 2025
Loạt bài về AI và AI Nguồn Mở: Công cụ AI; Dự án AI Nguồn Mở; LLM Nguồn Mở; Kỹ thuật lời nhắc;
Tổng hợp các bài của Nhóm các Nhà cấp vốn Nghiên cứu Mở (ORFG) đã được dịch sang tiếng Việt
Tổng hợp các bài của Liên minh S (cOAlition S) đã được dịch sang tiếng Việt
DigComp 3.0: Khung năng lực số châu Âu
Thông cáo báo chí của Liên minh S về Truy cập Mở trong giai đoạn 2026-2030 - bản dịch sang tiếng Việt
Các bài trình chiếu trong năm 2025
Tập huấn thực hành ‘Khai thác tài nguyên giáo dục mở’ cho giáo viên phổ thông, bao gồm cả giáo viên tiểu học và mầm non tới hết năm 2025
Hướng dẫn kỹ thuật lời nhắc. Các tác nhân. Giới thiệu các tác nhân AI
cOAlition S củng cố cam kết Truy cập Mở trong khi thúc đẩy giai đoạn chiến lược tiếp theo
Các bài toàn văn trong năm 2025
Các tài liệu dịch sang tiếng Việt tới hết năm 2025
‘Chiến lược 2026-2030 của Liên minh S’ - bản dịch sang tiếng Việt
Hướng dẫn Khung khái niệm. Vị thế (Positionality)
DigComp 3.0: Khung năng lực số châu Âu. Tóm lược
Sổ tay Phương pháp Nghiên cứu. Giới thiệu các phương pháp nghiên cứu
Schmidt Sciences ra nhập Nhóm các Nhà cấp vốn Nghiên cứu Mở (ORFG)
Hướng dẫn Khung khái niệm. Khung khái niệm và triển vọng nghiên cứu
DigComp 3.0: Khung năng lực số châu Âu
Hội thảo ‘Cập nhật phong trào Mở tại Việt Nam từ góc nhìn nghiên cứu và thực hành’ do GO-GN ASIA PACIFIC tổ chức tại Hà Nội ngày 1/12/2025 Hà Nội
Các lớp tập huấn thực hành ‘Khai thác tài nguyên giáo dục mở’ tới hết năm 2025
Hội thảo “Chuyển đổi số Trường Đại học Y Dược Cần Thơ - Thực trạng và giải pháp”
Sổ tay Nghiên cứu Mở của Mạng lưới Cao học Toàn cầu Tài nguyên Giáo dục Mở - GO-GN (Global OER - Graduate Network)
Loạt bài về AI và AI Nguồn Mở: Công cụ AI; Dự án AI Nguồn Mở; LLM Nguồn Mở; Kỹ thuật lời nhắc;