Hướng dẫn Khung khái niệm. Trường hợp sử dụng Khung khái niệm

Thứ năm - 16/04/2026 06:17

Conceptual Frameworks Guide

Use Cases for Conceptual Frameworks

Chúng ta đã thấy rằng có nhiều trường hợp sử dụng khung khái niệm trong suốt vòng đời nghiên cứu. Leshem & Trafford (2007) xem một trong những lợi ích chính của việc sử dụng khung khái niệm trong nghiên cứu tiến sĩ là đưa ra những mô tả chi tiết và rõ ràng hơn vào quá trình nghiên cứu. Điều này có thể bao gồm những điều như:

Mô hình hóa mối quan hệ giữa các lý thuyết;
Giảm dữ liệu lý thuyết thành các phát biểu hoặc mô hình;
Làm rõ các lý thuyết ảnh hưởng đến nghiên cứu;
Cung cấp cơ sở lý thuyết để thiết kế hoặc diễn giải nghiên cứu;
Tạo liên kết lý thuyết giữa nghiên cứu hiện có, các lý thuyết hiện hành, thiết kế nghiên cứu, diễn giải các phát hiện và kết luận khái niệm.

Những loại mô tả này hữu ích ở tất cả các giai đoạn của quá trình nghiên cứu, bao gồm tạo ra ý tưởng; tinh chỉnh câu hỏi nghiên cứu; thiết lập các lộ trình khả thi thông qua thu thập và phân tích dữ liệu; diễn giải kết quả; theo dõi các biến quan trọng; tổng hợp mọi thứ; truyền đạt kết quả và hình dung nghiên cứu trong tương lai. Bằng cách làm cho những gì bạn đang làm trở nên rõ ràng và minh bạch hơn, những sự mơ hồ không hữu ích sẽ được giảm bớt. Quá trình nghiên cứu sẽ tập trung và toàn diện hơn khi có một khung khái niệm hiệu quả.

Ma trận sau đây cho thấy cách các khung khái niệm có thể được hiểu và áp dụng xuyên suốt quá trình nghiên cứu.

Các trường hợp sử dụng khung khái niệm trong suốt vòng đời nghiên cứu

Dựa trên Oliver (2002), Passey (2020) phân biệt bốn cách cơ bản mà lý thuyết được sử dụng trong nghiên cứu và học thuật. Từ mỗi phương thức cơ bản này, một loạt các yếu tố khác nhau trong quá trình nghiên cứu có thể được hàm ý.

Lý thuyết như một công cụ - được sử dụng xuyên suốt quá trình nghiên cứu
Lý thuyết như một nguyên tắc - định hình lập trường phương pháp luận và triết học
Xây dựng lý thuyết - được tạo ra mới, hoặc được tinh chỉnh/tổng hợp từ những lý thuyết khác
Sử dụng lý thuyết - tham gia vào các tuyên bố về tri thức

Ứng dụng lý thuyết trong nghiên cứu (dựa trên Passey, 2020)

---------------------------------------------------

Thừa nhận:

Nội dung này được dịch từ tài liệu của các tác giả: Farrow, R. (ed.), Weller, M., Pitt, R., Iniesto, F., Algers, A., Almousa, S., Baas, M., Bentley, P., Bozkurt, A., Butler, W., Cardoso, P., Chtena., N., Cox, G., Czerwonogora, A., Dabrowski, M.T., Derby, R., DeWaard, H., Elias, T., Essmiller, K., Funk, J., Hayman, J., Helton, E., Huth, K., Hutton, S. C., Iyinolakan, O., Johnson, K. R., Jordan, K., Kuhn, C., Lambert, S., Mittelmeier, J., Nagashima, T., Nerantzi, C., O’Reilly, J., Paskevicius, M., Peramunugamage, A., Pete, J., Power, V., Pulker, H., Rabin, E., Rets, I., Roberts, V., Rodés, V., Sousa, L., Spica, E., Vizgirda, V., Vladimirschi, V., & Witthaus, G. (2023). Sổ tay Nghiên cứu Mở của GO-GN.

Mạng lưới Cao học Toàn cầu về Tài nguyên Giáo dục Mở / Trung tâm Nghiên cứu Giáo dục Mở.

https://go-gn.net/gogn_outputs/open-research-handbook/.