Hướng dẫn Khung khái niệm. Hướng dẫn ngắn gọn về các khung lý thuyết bổ sung

Thứ tư - 29/04/2026 06:16
Hướng dẫn Khung khái niệm. Hướng dẫn ngắn gọn về các khung lý thuyết bổ sung

Conceptual Frameworks Guide

Brief guide to additional Theoretical Frameworks

Dưới đây là phần giới thiệu rất ngắn gọn về một loạt các quan điểm lý thuyết có thể hỗ trợ cho dự án nghiên cứu của bạn.

Quá trình chuyển đổi và trải nghiệm của người học

Lý thuyết

Mô tả đơn giản

Gợi ý đọc
Lý thuyết hệ sinh thái

Các hệ thống môi trường và xã hội đa dạng tác động đến trải nghiệm của cá nhân

- Nguồn gốc: Bronfenbrenner (1979)

- Khái niệm hóa sâu hơn trong giáo dục đại học: Jones (2018)

- Ví dụ thực tiễn: Elliot và cộng sự (2016)

Lý thuyết chuyển đổi đa chiều

Các quá trình chuyển đổi đa tầng về học thuật, xã hội và cảm xúc mà cá nhân gặp phải khi chuyển từ không gian này sang không gian khác

- Giới thiệu: Jindal-Snape & Ingram (2013)

- Ví dụ thực tiễn: Jindal-Snape & Rienties (2016)

Lý thuyết về khả năng phục hồi học thuật

Khả năng thích ứng và phát triển của sinh viên trong điều kiện không chắc chắn hoặc nghịch cảnh

- Một cách tiếp cận: Holdsworth và cộng sự (2017)

- Ví dụ thực tiễn: Singh (2021)

Quá trình chuyển đổi theo kiểu rễ cây

Xây dựng trải nghiệm chuyển đổi của sinh viên từ những con đường tuyến tính sang những trải nghiệm linh hoạt và liên tục hơn

- Nguồn gốc: Deleuze & Guattari (1987)

- Khái niệm hóa sâu hơn trong giáo dục đại học: Gravett (2019)

- Ví dụ thực tiễn: Balloo et al. (2021)

Mô hình gắn kết sinh viên

Mô hình các yếu tố ảnh hưởng đến việc duy trì và thành công của sinh viên đại học

- Nguồn gốc: Tinto (1975)

- Ví dụ thực tiễn: Rienties et al. (2012)

Trạng thái chuyển tiếp

Không gian chuyển tiếp có thể dẫn đến mất phương hướng hoặc mơ hồ

- Nguồn gốc: Turner (1969)

- Ví dụ thực tiễn: Parker và cộng sự (2012)


 

Sự phát triển bản sắc và cái Tôi

Lý thuyết

Mô tả đơn giản

Gợi ý đọc
Lý thuyết về năng lực hành động của sinh viênKhả năng đưa ra lựa chọn của sinh viên trong giới hạn thực tế cuộc sống của họ

- Một cách tiếp cận: Biesta & Tedder (2007)

- Ví dụ thực tiễn: Tran & Vu (2016)

Lý thuyết bản sắcSự hình thành bản thân thông qua tương tác với kinh nghiệm và văn hóa

- Một cách tiếp cận: Hall (1996)

- Ví dụ thực tiễn: Pham & Saltmarsh (2013)

Phương pháp tiếp cận năng lựcLý thuyết cho rằng con người đạt được hạnh phúc thông qua khả năng của họ để trở thành và làm những gì họ coi trọng

- Một phương pháp: Nussbaum (2011)

- Phương pháp thứ hai: Sen (1973; 1995)

- Ví dụ thực tiễn: Fakunle (2020)

Các bản ngã khả dĩCách tiếp cận để hiểu về tương lai "muốn trở thành" và "muốn tránh" mà cá nhân tưởng tượng

- Nguồn gốc: Markus & Nurius (1986)

- Ứng dụng trong giáo dục đại học: Harrison (2018); Henderson et al. (2019)

- Ví dụ thực tiễn: Yang & Noels (2013)

Lý thuyết giao thoaKhung lý thuyết để hiểu cách các bản sắc đa dạng của một người dẫn đến các hình thức áp bức và phân biệt đối xử khác nhau

- Nguồn gốc: Crenshaw (1989)

- Ví dụ thực tiễn: Forbes-Mewett & McColloch (2015)

Lý thuyết chủng tộc phê phánNhận thức chủng tộc là một cấu trúc xã hội và các cấu trúc xã hội vốn dĩ mang tính phân biệt chủng tộc

- Điểm khởi đầu: McCoy (2015)

- Ví dụ thực tiễn: Yao và cộng sự (2018)

Phân biệt chủng tộc dựa trên giới tínhSự giao thoa giữa các bản sắc giới tính và chủng tộc

- Nguồn gốc: Selod (2018)

- Ví dụ thực tiễn: Karaman &

Christian (2020)


Sư phạm

Lý thuyết

Mô tả đơn giản

Gợi ý đọc
Các phương pháp sư phạm phê phánỨng dụng lý thuyết phê phán vào giáo dục; triết học giáo dục tập trung vào các vấn đề công bằng xã hội, bất bình đẳng quyền lực và sự thống trị

Nguồn gốc: Freire (1970); Giroux (2011)


 

Phương pháp sư phạm gắn kếtPhương pháp sư phạm phê phán coi trọng mối quan hệ giữa học sinh/giáo viên, sự tự hoàn thiện của giáo viên, và phương pháp giáo dục nhân văn.Nguồn gốc: hooks (1994)
Lòng hiếu khách trong học thuậtSuy ngẫm về đội ngũ giảng viên với vai trò là "chủ nhà" để hỗ trợ sinh viên với vai trò là "khách" một cách tương hỗ

- Nguồn gốc: Bennett (2000)

- Khái niệm hóa sâu hơn: Ploner (2018)

Các phương pháp sư phạm của BernsteinLý thuyết tập trung vào cách thức các phương pháp sư phạm thể hiện sự kiểm soát mang tính biểu tượng đối với tri thức

- Nguồn gốc: Bernstein (2000)

- Ví dụ thực tiễn: Zeegers & Barron (2008)

Học tập chuyển đổiĐánh giá kinh nghiệm trong quá khứ thông qua việc tiếp thu kiến thức mới

- Nguồn gốc: Mezirow (1991)

- Ví dụ thực tiễn: Nada et al. (2018); López Murillo (2021)


 

Chương trình giảng dạy

Lý thuyết

Mô tả đơn giản

Gợi ý đọc
Chương trình giảng dạy tiềm ẩnNhững bài học ngầm về các giá trị chuẩn mực, niềm tin, đạo đức, v.v. được rút ra từ các quy định và bối cảnh giáo dục

- Điểm khởi đầu: Apple (1989)

- Ví dụ thực tiễn: Kidman và cộng sự (2017)

Quốc tế hóa chương trình giảng dạyViệc đưa các yếu tố quốc tế hoặc liên văn hóa vào nội dung và phương pháp giảng dạy

- Điểm khởi đầu: Leask (2015)

- Lý thuyết hóa sâu hơn: Clifford & Montgomery (2017)

- Ví dụ thực tiễn: Vishwanath & Mummery (2018)

Toàn cầu hóa cục bộ (Glocalisation)Sự kết hợp giữa các yếu tố toàn cầu và cục bộ địa phương trong chương trình giảng dạy

- Điểm khởi đầu: Robertson (1994)

- Lý thuyết hóa sâu hơn trong giáo dục đại học: Patel & Lynch (2013)

Góc nhìn của khách du lịchCách tiếp cận việc tìm hiểu về các nền văn hóa khác với tư cách là 'khách' hoặc 'du khách'

- Điểm xuất phát: Urry & Larsen (2011)

- Ví dụ thực tiễn: Vinall & Shin (2019)

 

Học tập xã hội 

Lý thuyết

Mô tả đơn giản

Gợi ý đọc
Cộng đồng thực hànhMột nhóm người có chung sở thích hoặc hoạt động thực hành

- Nguồn gốc: Wenger (1998)

- Ví dụ thực tiễn: Montgomery & McDowell (2009)

Thế giới được hình dungSự phát triển của bản thân trong mối quan hệ với các kiểu xã hội trong thế giới xung quanh

- Nguồn gốc: Holland và cộng sự (2001)

- Ví dụ thực tiễn: Chang và cộng sự (2017)

Lý thuyết hoạt động văn hóa lịch sử (CHAT)Mối quan hệ giữa tâm trí và hành động trong thế giới xã hội cụ thể của cá nhân

- Nguồn gốc: Engestrom (2001)

- Ví dụ thực tiễn: Straker (2016)

 

Các lý thuyết xã hội học về quyền lực

Lý thuyết

Mô tả đơn giản

Gợi ý đọc
Lý thuyết BourdieuBộ công cụ tư duy để nghiên cứu quyền lực và cách thức nó tác động đến cá nhân và xã hội thông qua các ràng buộc cấu trúc

- Nguồn gốc: Bourdieu (1987)

- Hướng dẫn hữu ích: Grenfell (2013)

- Ví dụ thực tiễn: Xu (2018)

Lý thuyết FoucaultBộ công cụ tư duy để nghiên cứu các mối quan hệ quyền lực trong xã hội, bao gồm cả cách chúng ảnh hưởng đến ngôn ngữ hoặc thực tiễn

- Nguồn gốc: Foucault (1972; 1977)

- Tài liệu tham khảo hữu ích: Ball (2013)

- Ví dụ thực tiễn: Koehne (2006)

Lý thuyết GramsciLý thuyết về bá quyền văn hóa - cách nhà nước và tầng lớp kinh tế thượng lưu sử dụng các thể chế để duy trì quyền lực

- Nguồn gốc: Gramsci và cộng sự (1971)

- Tài liệu tham khảo hữu ích: Mayo (2015)

- Ví dụ thực tiễn: Kim (2011)

 

Giải phóng thuộc địa / Chủ nghĩa hậu thuộc địa (Decolonisation / Postcolonialism)

Lý thuyết

Mô tả đơn giản

Gợi ý đọc
Chủ nghĩa phương ĐôngNhững miêu tả tiêu cực và sự "khác biệt" về "phương Đông" bởi "phương Tây" nhằm duy trì quyền lực thuộc địa và sự ưu việt giả định

- Nguồn gốc: Saïd (1978)

- Hướng dẫn hữu ích: Leonardo (2020)

- Ví dụ thực tiễn: Yao (2018)

Sự khuất phụcSự thống trị cưỡng bức của một nhóm người đối với nhóm người khác thông qua (tân) chủ nghĩa thực dân và bạo lực

- Nguồn gốc: Fanon (1967)

- Hướng dẫn hữu ích trong giáo dục: Leonardo & Singh (2017)

Không gian thứ ba / tính lai tạpCảm giác “lơ lửng” hay “ở giữa” trong bản sắc văn hóa của cá nhân

- Nguồn gốc: Bhabha (1994)

- Ví dụ thực tiễn: Pitts & Brooks (2017)

Ý thức képTrải nghiệm về hai bản sắc mâu thuẫn nhau trong một xã hội áp bức

- Nguồn gốc: Du Bois (1903)

- Ví dụ thực tiễn: Valdez (2015)

 

Di động (Mobilities)

Lý thuyết

Mô tả đơn giản

Gợi ý đọc
Lý thuyết không gianMối quan hệ giữa không gian và thời gian được xây dựng về mặt xã hội

- Nguồn gốc: Lefebvre (1991)

- Lý thuyết hóa sâu hơn trong giáo dục đại học: Larsen & Beech (2014)

- Ví dụ thực tiễn: Waters & Leung (2012)

Cơ sở hạ tầng di chuyểnCác cấu trúc liên kết nhau cho phép hoặc hạn chế sự di chuyển

- Điểm xuất phát: Xiang & Lindquist (2018)

- Ví dụ thực tiễn: Hu et al. (2020)

 

---------------------------------------------------

Thừa nhận: 

Nội dung này được dịch từ tài liệu của các tác giả: Farrow, R. (ed.), Weller, M., Pitt, R., Iniesto, F., Algers, A., Almousa, S., Baas, M., Bentley, P., Bozkurt, A., Butler, W., Cardoso, P., Chtena., N., Cox, G., Czerwonogora, A., Dabrowski, M.T., Derby, R., DeWaard, H., Elias, T., Essmiller, K., Funk, J., Hayman, J., Helton, E., Huth, K., Hutton, S. C., Iyinolakan, O., Johnson, K. R., Jordan, K., Kuhn, C., Lambert, S., Mittelmeier, J., Nagashima, T., Nerantzi, C., O’Reilly, J., Paskevicius, M., Peramunugamage, A., Pete, J., Power, V., Pulker, H., Rabin, E., Rets, I., Roberts, V., Rodés, V., Sousa, L., Spica, E., Vizgirda, V., Vladimirschi, V., & Witthaus, G. (2023). Sổ tay Nghiên cứu Mở của GO-GN.

Mạng lưới Cao học Toàn cầu về Tài nguyên Giáo dục Mở / Trung tâm Nghiên cứu Giáo dục Mở.

https://go-gn.net/gogn_outputs/open-research-handbook/.

 Giấy phép nội dung: CC BY 4.0 Quốc tế


---------------------------------------------------

VỀ TRANG MỤC LỤC

VỀ TRANG: HƯỚNG DẪN KHUNG KHÁI NIỆM

---------------------------------------------------

Xem thêm: 

Tác giả: Nghĩa Lê Trung

Tổng số điểm của bài viết là: 0 trong 0 đánh giá

Click để đánh giá bài viết

  Ý kiến bạn đọc

Về Blog này

Blog này được chuyển đổi từ http://blog.yahoo.com/letrungnghia trên Yahoo Blog sang sử dụng NukeViet sau khi Yahoo Blog đóng cửa tại Việt Nam ngày 17/01/2013.Kể từ ngày 07/02/2013, thông tin trên Blog được cập nhật tiếp tục trở lại với sự hỗ trợ kỹ thuật và đặt chỗ hosting của nhóm phát triển...

Bài đọc nhiều nhất trong năm
Thăm dò ý kiến

Bạn quan tâm gì nhất ở mã nguồn mở?

Thống kê truy cập
  • Đang truy cập126
  • Máy chủ tìm kiếm2
  • Khách viếng thăm124
  • Hôm nay10,098
  • Tháng hiện tại770,321
  • Tổng lượt truy cập51,681,351
Bạn đã không sử dụng Site, Bấm vào đây để duy trì trạng thái đăng nhập. Thời gian chờ: 60 giây