Độc giả của Giáo dục Mở. XI. Sách giáo khoa Mở

Thứ hai - 07/09/2026 06:19

An Open Education Reader

Open Textbooks

Nicole Allen, “Sách giáo khoa mở: Giải pháp từ bìa sách này sang bìa sách khác: Sách giáo khoa mở là con đường dẫn tới khả năng chi trả được như thế nào”
Frydenberg và Matkin, "Sách giáo khoa mở: Tại sao? Cái gì? Như thế nào? Khi nào?"

Nội dung này được EdTech Books cung cấp miễn phí cho bạn.

Truy cập nó trên trực tuyến hoặc tải nó về tại https://edtechbooks.org/openedreader/open_textbooks

---------------------------------------------------

Thừa nhận:

Nội dung này được dịch sang tiếng Việt từ tài liệu ‘Độc giả của Giáo dục Mở’ (An Open Education Reader) của tác giả David Wiley.

https://edtechbooks.org/openedreader

Giấy phép CC BY

---------------------------------------------------

VỀ TRANG MỤC LỤC

---------------------------------------------------

36. Nicole Allen, “Sách giáo khoa Mở: Giải pháp toàn diện: Cách để sách giáo khoa mở là con đường dẫn đến khả năng chi trả với giá cả phải chăng”

Nicole Allen, “Open Textbooks: A Cover to Cover Solution: How Open Textbooks are the Path to Affordability”

Đọc bài viết tại https://edtechbooks.org/-VvdJ

Bối cảnh

Trung bình mỗi sinh viên chi 900USD cho sách giáo khoa mỗi năm, chiếm 26% học phí trung bình của đại học và 76% học phí trung bình của cao đẳng cộng đồng. Các Nhóm Nghiên cứu vì Lợi ích Công cộng của Sinh viên - PIRGs (Student Public Interest Research Groups) đã tiến hành nghiên cứu đột phá vào năm 2010, khảo sát 1428 sinh viên đại học trên mười trường về chi phí của mười cuốn sách giáo khoa phổ biến nhất. Các PIRGs sinh viên đưa ra một số khuyến nghị về cách giảm chi phí cho sinh viên, chủ yếu là bằng cách sử dụng sách giáo khoa mở, sinh viên có thể tiết kiệm được 80%.

Những điểm chính

Vấn đề sách giáo khoa đắt đỏ một phần xuất hiện do thiếu minh bạch trong quy trình và trách nhiệm của người dùng cuối bị các bên trung gian không liên quan cản trở. Các nhà xuất bản cung cấp thông tin sách giáo khoa cho ban quản lý hoặc giảng viên, những người thường lựa chọn dựa trên các yếu tố khác ngoài chi phí. Tuy nhiên, các luật mới, chẳng hạn như Đạo luật Cơ hội Giáo dục Đại học, hiện yêu cầu các nhà cung cấp phải công khai giá sách giáo khoa trong quá trình tiếp thị. Các chiến thuật khác bao gồm việc phát hành phiên bản mới với những thay đổi nhỏ về hình thức sau mỗi 3-4 năm, đóng gói các chương trình học thành các gói riêng lẻ thay vì bán sách giáo khoa, hoặc thực hiện "phá hoại thị trường bán lại" bằng cách bán lại những mặt hàng không có giá trị bán lại như gói đăng ký sách giáo khoa 180 ngày.

Thị trường hiện tại đang thay đổi. Sinh viên hiện có thể thuê sách giáo khoa ở cả dạng bản cứng và bản điện tử. Sách điện tử và thiết bị đọc sách điện tử cũng có sẵn, nhưng nhiều sinh viên vẫn thích sách giáo khoa truyền thống hơn. Các mô hình thay thế hiện đang nổi lên. Sách giáo khoa nguồn mở (Open-source textbook) có sẵn trực tuyến theo giấy phép nguồn mở, cung cấp quyền truy cập kỹ thuật số miễn phí, chi phí in ấn thấp và khả năng tùy chỉnh.

Các Nhóm PIRG sinh viên nhận thấy rằng các giải pháp giảm giá sách giáo khoa phải đáp ứng được nhiều sở thích khác nhau của sinh viên:

Sinh viên phân vân giữa sách in và sách điện tử – nghiêng về sách in hơn.
Kết hợp cả hai có thể là tốt nhất
Hầu hết sinh viên thích thuê một số sách và mua một số sách khác
Các lựa chọn giảm chi phí truyền thống chỉ hấp dẫn một bộ phận sinh viên, và do đó không thể giảm nhiều chi phí thị trường tổng thể.
Sách giáo khoa mở có thể giảm chi phí cho tất cả sinh viên và có tiềm năng bền vững lâu dài
Khóa học giảm chi phí tới 80% so với thị trường
Tính bền vững
- Nhiều sinh viên sẽ mua sách giáo khoa bản cứng ngay cả khi có bản điện tử miễn phí
- 76% cho biết họ sẽ ủng hộ một khoản phí nhỏ để trợ cấp cho các tác giả sách giáo khoa mở

Do đó, giải pháp phải giảm chi phí và thu hút nhiều sinh viên là hai điều mà sách giáo khoa mở có thể đạt được. Và dường như sách giáo khoa mở có thể khuyến khích các nhà xuất bản tôn trọng sinh viên với tư cách là người tiêu dùng.

Các khuyến nghị nghiên cứu bao gồm:

Các nhà xuất bản nên phát triển các mô hình có thể sản xuất sách chất lượng cao, giá cả hợp lý (ví dụ: Flat World Knowledge) vì in theo yêu cầu tiết kiệm chi phí hơn.
Giảng viên nên sử dụng sách giáo khoa mở và các sách giáo khoa giá cả phải chăng khác khi có thể.
Các trường đại học và chính phủ nên đầu tư vào sách giáo khoa mở và các mô hình bền vững khác.
Sinh viên nên phổ biến thông tin về sách giáo khoa mở.

Câu hỏi thảo luận

Sinh viên thích sách giáo khoa in thường nêu lý do là khả năng đọc/ghi chú. Làm thế nào để sách giáo khoa mở dễ đọc hơn và thuận tiện hơn cho việc ghi chú?
Tại sao sinh viên lại chọn thuê một số sách của họ?
Làm thế nào các tác giả có thể tăng tính hữu ích của sách giáo khoa để sinh viên có nhiều khả năng giữ lại chúng hơn?

Tài liệu tham khảo bổ sung

CK-12 Foundation http://www.ck12.org/
OpenStax College https://edtechbooks.org/-TDnE
Boundless http://www.boundless.org/
Open Textbook Library https://edtechbooks.org/-ft
College Open Textbooks http://collegeopentextbooks.org/

Nội dung này được EdTech Books cung cấp miễn phí cho bạn.

Truy cập nó trên trực tuyến hoặc tải nó về tại https://edtechbooks.org/openedreader/open-textbooks-a-cover-to-cover-solution-how-open-textbooks-are-the-path-to-affordability.

---------------------------------------------------

37. Frydenberg và Matkin, "Sách giáo khoa mở: Tại sao? Cái gì? Như thế nào? Khi nào?"

Open Textbooks: Why? What? How? When?

Đọc bài viết tại https://edtechbooks.org/-Vqgb

Bối cảnh

Các nhà giáo dục, tác giả, nhà quản trị của các tổ chức dựa trên nguồn mở, doanh nhân và các bên liên quan trong phong trào sách giáo khoa mở đã tập hợp tại Newport Beach, California vào năm 2007 để khám phá bốn câu hỏi nghiên cứu cơ bản:

Tại sao chúng ta cần sách giáo khoa mở?
Sách giáo khoa mở là gì (được định nghĩa như thế nào)?
Sách giáo khoa mở sẽ được sản xuất và sử dụng như thế nào?
Và cuối cùng, khi nào sách giáo khoa mở sẽ có đủ số lượng và chất lượng để tạo ra tác động tích cực?

Những điểm chính

Tại sao cần sách giáo khoa mở? Chi phí sách giáo khoa đại học đang tăng vọt và sách giáo khoa mở là một giải pháp để làm cho việc học đại học trở nên dễ chi trả hơn. Quá trình xuất bản sách giáo khoa ở bậc phổ thông (K-12) đầy rẫy yếu tố chính trị và quan liêu, vì vậy nó không được giải quyết theo cùng một cách, mặc dù sách giáo khoa mở cũng có thể tiết kiệm tiền cho các trường phổ thông công lập. Ở các nước đang phát triển, chìa khóa là tiếp cận với các tài liệu chất lượng cao, điều mà sách giáo khoa mở cung cấp.
Sách giáo khoa mở là gì (được định nghĩa như thế nào)? Cuộc thảo luận đã hé lộ một số cặp khía cạnh mới cần xem xét:

Giáo dục phổ thông (K-12)/Giáo dục đại học: Bối cảnh khác nhau đến mức bất kỳ cuộc thảo luận nào cũng phải được định nghĩa trong một trong hai bối cảnh này.
Các nước phát triển/Các nước đang phát triển: Các nước phát triển có nguồn lực trong khi các nước đang phát triển có thể dễ dàng hưởng lợi hơn từ việc tiếp cận Tài nguyên Giáo dục Mở (OER) nói chung.
Từ trên xuống/Từ dưới lên: Từ trên xuống – Tôi sẽ cho bạn biết điều gì tốt cho bạn/Từ dưới lên – Hãy để tôi nói cho bạn biết điều tôi muốn.
Khóa học/Tài liệu tham khảo: OER sẽ là một phần không thể thiếu của khóa học hay chỉ là tài liệu tham khảo bổ sung?
Nội dung cốt lõi/Chế độ dịch vụ: Nếu bạn xây dựng nó, họ sẽ đến, thay vì chỉ bao gồm phương pháp sư phạm.
Công nghệ cao/Khả năng người dùng: Công nghệ đa phương tiện phong phú có thể nâng cao trải nghiệm người dùng ở các nước phát triển nhưng lại hạn chế khả năng của người dùng ở các nước đang phát triển.

Ngoài ra, các rào cản đối với việc sử dụng OER bao gồm chi phí ban đầu và nguồn lực duy trì, sự trì trệ, công nghệ, phân phối và khả năng tìm kiếm phát hiện, thiếu tiêu chuẩn chất lượng, sở hữu trí tuệ và quản lý quyền kỹ thuật số, cũng như các vấn đề chính trị, cần được xem xét trong bối cảnh rộng hơn của việc áp dụng OER.

Sách giáo khoa mở sẽ được sản xuất và sử dụng như thế nào?
- Chất lượng: Nhiều nhóm đang cố gắng giải quyết vấn đề chất lượng bằng cách áp dụng các tiêu chuẩn, hệ thống xếp hạng, huy động cộng đồng và các bộ lọc.
- Khả năng truy cập – về phần mềm, nó cần phải dựa trên nền tảng mở, theo mô-đun, linh hoạt và có thể sử dụng được ở các mức độ năng lực khác nhau.
- Tính bền vững – kế hoạch bền vững là một phần quan trọng của bất kỳ dự án Tài nguyên Giáo dục Mở (OER) nào. Nếu nó không còn phù hợp hoặc khả thi về mặt tài chính trong một năm, điều đó cần được xem xét.
- Cộng đồng và sự hội tụ – nguồn tài trợ thường đến từ các tổ chức hoặc cộng đồng để duy trì tính bền vững.
Và cuối cùng, khi nào sách giáo khoa mở sẽ có đủ số lượng và chất lượng để tạo ra tác động tích cực? Câu hỏi thích hợp cần đặt ra là “khi nào”, chứ không phải “liệu có hay không”. Điều quan trọng là đặt OER trong khuôn khổ hiện có của các nhà xuất bản sách giáo khoa thay vì tạo ra sự căng thẳng giữa hai nhóm.

Các bước tiếp theo: Bên cạnh việc bổ sung kinh phí, năm hoạt động sau đây là rất cần thiết để tiến lên phía trước:

Xây dựng năng lực cơ sở hạ tầng bằng cách phát triển các tiêu chuẩn, công cụ hỗ trợ cho tính tương hợp (Interoperability), tài trợ cho việc tìm kiếm thông tin, tăng cường sự tham gia của các tổ chức và tiếp thị phong trào.
Thành lập một trung tâm thông tin hoặc điều phối mạng lưới, điều này sẽ làm giảm sự trùng lặp của nhiều thực thể cùng xây dựng các khóa học giống nhau.
Hình thành cộng đồng, đây là một bước quan trọng, ngay cả khi chúng tách biệt với các cơ sở, chẳng hạn như Open Education Consortium, trước đây là Open CourseWare Consortium, tách biệt với MIT.
Tài trợ và công khai các dự án thí điểm, bao gồm các bước thực hành tốt nhất để dễ dàng sao chép nhân bản, để những người khác có thể làm điều tương tự trong các cơ sở và cộng đồng của họ.
Nghiên cứu – Các quỹ có thể tập hợp các nhà thực hành để thảo luận về những lĩnh vực quan tâm lớn nhất và hợp tác nghiên cứu trong các lĩnh vực đó.

Những cải tiến nhỏ có thể được thực hiện để giúp phong trào đạt được những bước tiến đáng kể.

Câu hỏi thảo luận

Làm thế nào để tính mở có thể phù hợp với mô hình sách giáo khoa độc quyền?
Việc nhìn nhận OER thông qua lăng kính của các khía cạnh mới nêu trên có những lợi ích và hạn chế nào?
Ba ý tưởng hàng đầu của bạn để vượt qua các rào cản trong sử dụng OER là gì?

Tài liệu bổ sung