‘Mở khóa để cộng tác về dữ liệu: Nghiên cứu về các hoạt động chia sẻ dữ liệu và phát triển các điều khoản cấp phép dữ liệu chuẩn để thúc đẩy quyền truy cập và lợi ích xã hội’ - bản dịch sang tiếng Việt

Là bản dịch sang tiếng Việt của tài liệu do Viện Dữ liệu Mở - ODI (Open Data Institute) nghiên cứu và sản xuất cộng tác với Trường Kỹ thuật Pratt thuộc Đại học Duke xuất bản vào tháng 1/2025.

“Khi trí tuệ nhân tạo - AI (Artificial Intelligence) tiếp tục dẫn dắt đổi mới khắp các lĩnh vực và thúc đẩy lợi ích xã hội (Social Good), nhu cầu về dữ liệu được quản trị tốt và phù hợp - xoay quanh các định dạng khác nhau như văn bản, hình ảnh, âm thanh, video và dữ liệu chuyên dụng - đã gia tăng theo hàm mũ. Để giúp đáp ứng đòi hỏi ngút trời này, xã hội cần tìm ra các cách thức chia sẻ dữ liệu một cách có trách nhiệm, tự nguyện và theo một cách thức tuân thủ pháp luật và có đạo đức. Bất kể đòi hỏi và mối quan tâm này, các bên liên quan đối mặt các thách thức trong triển khai các dàn xếp chia sẻ dữ liệu đáng tin cậy.

...

Báo cáo này nhấn mạnh vai trò quan trọng mà các giấy phép dữ liệu được chuẩn hóa có thể đóng góp trong việc thúc đẩy các thực hành chia sẻ dữ liệu có trách nhiệm để hỗ trợ phát triển AI. Nhu cầu ngày càng tăng về dữ liệu để thúc đẩy AI, cùng với các rào cản hiện có bắt nguồn từ sự chắp vá của các khung cấp phép, nhấn mạnh nhu cầu về các tiêu chuẩn cấp phép dễ tiếp cận và rõ ràng. Các giấy phép dữ liệu chuẩn có thể thúc đẩy tính minh bạch, giảm sự mơ hồ về mặt pháp lý và có khả năng làm giảm chi phí và tính phức tạp của việc chia sẻ dữ liệu, điều này đặc biệt có lợi cho các tổ chức và thực thể nhỏ hơn hoặc thiếu nguồn lực trong các khu vực có ít đại diện.

Hơn nữa, các giấy phép đó, được phát triển thông qua sự cộng tác của nhiều bên liên quan, có thể hỗ trợ quyền truy cập công bằng tới dữ liệu bằng cách giải quyết các thách thức riêng biệt của nhiều lĩnh vực khác nhau, chẳng hạn như việc sử dụng AI phi thương mại, nghiên cứu và hướng đến lợi ích xã hội. Một cách tiếp cận cân bằng kết hợp sự chuẩn hóa với một số tính linh hoạt để tùy chỉnh có thể giúp đảm bảo rằng việc chia sẻ dữ liệu phù hợp với các cân nhắc về mặt pháp lý, đạo đức và quản trị đa dạng xuyên khắp các quyền tài phán toàn cầu. Khi AI tiếp tục phát triển như một lực lượng có tác động, việc triển khai các khung cấp phép dữ liệu được chấp nhận rộng rãi sẽ rất cần thiết để xây dựng một hệ sinh thái dữ liệu công bằng, toàn diện và bền vững, mang lại lợi ích cho tất cả các bên liên quan.”

Tự do tải về bản dịch sang tiếng Việt của tài liệu có 75 trang tại địa chỉ: https://www.dropbox.com/scl/fi/pz3xouzjlqyxvjxvu6wjj/Unlocking_data_collaboration__A_study_on_data_sharing_practices_Vi-29012025.pdf?rlkey=0lus8ph4eomrtkbex5rrivyre&st=d0nt5uh6&dl=0

Xem thêm:

• Trí tuệ nhân tạo (AI)

• Dữ liệu Mở

• Các tài liệu dịch

Blogger: Lê Trung Nghĩa

letrungnghia.foss@gmail.com